Герой сённяшняга выпуску «Таршэра» – акцёр Мінскага абласнога драматычнага тэатра Алег Чэчанеў.

Гледачы ведаюць яго як бліскучага выканаўцу роляў Чарта ў спектаклі «Камедыя», Гастрыта з «Вечара», Альберта ў «Псіхааналітык для псіхааналітыка». Асабліва цікава даведацца, якія любімыя творы ў чалавека, які сам працуе ў сферы культуры і мастацтва. Пра гэта ён і распавёў для чытачоў «РГ».

Пачну з таго, што мне бліжэй: з тэатральных уражанняў.

Тэатр

«Жыццё і лёс»

паводле рамана Васіля Гросмана

Малы драматычны тэатр, Тэатр Еўропы з Санкт-Пецярбурга. Рэжысёр – Леў Додзіна. Магутны па ўздзеянні спектакль – майстар-клас сучаснага тэатральнага мастацтва. У аснове сюжэту – жыццё сям’і фізіка-яўрэя ў часы сталінскіх рэпрэсій. Як сістэма ставіла чалавека перад маральным выбарам: падпісаць патрэбнае пісьмо і захаваць сямейны дабрабыт альбо застацца прыстойным чалавекам і апынуцца ў ліку рэпрэсаваных.

Цікавая яшчэ адна лінія ў спектаклі, у якой ставіцца знак роўнасці паміж фашызмам і камунізмам.

Каласальную працу правёў мастак-пастаноўшчык спектакля. На сцэне – мэбля, прадметы інтэр’еру, рэквізіт менавіта таго часу, каб стварыць атмасферу. На якіх барахолках усё гэта знайшлі, не ведаю. Нават мужчынскія касцюмы пашытыя па лекалах 30-40-х гадоў.

Лізавета Баярская зламала мой асабісты стэрэатып, якой павінна быць зорка экрана і сцэны. У спектаклі яна не вылучаецца сярод іншых выканаўцаў, яе персанаж нясе строга пэўную сэнсавую нагрузку.

«Кар’ера доктара Раўса»

Рэспубліканскага тэатра беларускай драматургіі ў Мінску. Рэжысёр – Аляксандр Гарцуеў, кіраўнік курса, у якога я вучыўся завочна на рэжысёрскім аддзяленні Акадэміі мастацтваў. Яго спектаклі здзіўляюць запалам, энергіяй і бурнай фантазіяй.

Гэты спектакль – гісторыя Францыска Скарыны, яго падарожжаў па свеце ў спробе выдаць Біблію і паставіць кнігадрукаванне на паток.

Прабіць сцяну неразумення няпроста, як і знайсці ўплывовага саюзніка, які мог бы даць гэтай ідэі зялёнае святло. Але герой не зламаўся. Скарыну паказалі маладым чалавекам, без налёту энцыклапедычнасці. Дзеянне не прывязанае да канкрэтнага часу. У ім перыядычна ўзнікаюць намёкі на наш час і нашы рэаліі. Праблемы той жа бюракратыі, напрыклад, што выклікае бурную рэакцыю ў зале.

«Сёстры Граі»,

Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка», Маладзечна. Паставіў і прыдумаў яго малады паспяховы рэжысёр Яўген Карняг. Спектакль складаецца з пластычных сцэн, у якіх зашыфраваныя старажытнагрэчаскія міфы.

Дзеянне на сцэне дае зачаравальнае ўражанне тэатральнай магіі. Пасля прагляду наш горад здаўся еўрапейскім з адпаведным узроўнем тэатра і спектакля.

Кнігі

«Неверагодная і сумная гісторыя пра прастадушную Эрэндыру і яе бессардэчную бабулю»

калумбійскага пісьменніка Габрыэля Гарсія Маркеса. Гэта неверагодны твор, рэалістычны і нерэальны адначасова. Кожны раз калі чытаў, унутрана здымаў фільм-блокбастар.

Персанажы і кадры-карцінкі паўставалі перад вачыма. Малюнкі, напоўненыя жарсцю, болем, бяссіллем і надзеяй. Абавязкова прачытайце!

«Сто гадоў адзіноты»

Той жа аўтар, Габрыэль Гарсія Маркес. Раман – космас. Кожны з нас – той самы міфічны горад Маконда, які апісваецца ў творы.

Мы нараджаемся, ствараем свае сусветы і аднойчы сыходзім, ператвараючыся ў тлен.

«Маленькая сумная аповесць»

Віктар Някрасаў. «Маленькая сумная аповесць», напісаная пісьменнікам-эмігрантам. Прачытаў у тым узросце, калі «сяброўства» і «сябар» – амаль святыя паняцці.

Аповесць пра трох сяброў, якія будавалі планы і марылі. Потым сяброўства распалася, ідылія знікла. Але кожны з іх захоўвае ў памяці ўспаміны пра лепшыя гады. Кагосьці змяняе жыццё, кагосьці ламае, а некаторыя мусяць заставацца чалавекам.

Кіно

Серыял «Утрыманкі»

Пачаў глядзець па парадзе сябра. Яшчэ таму, што яго зняў вядомы тэатральны рэжысёр. Фільм пра тое, што крывадушнасць, здрада становяцца нормай жыцця.

Пра тое, што людзі дзеля самых прыстойных мэтаў гатовыя занядбаць усімі нормамі маралі. У апошніх кадрах фільма аўтары вядуць да думкі, што абсалютна станоўчых персанажаў, роўна як і людзей, проста не існуе.

«Сышчык»

Джуд Лоў і Майкл Кейн у дэтэктыве «Сышчык». Усяго два акцёры, без спецэфектаў, а вачэй не адарваць ад экрана на працягу амаль паўтары гадзіны!

Дапаможнік па філіграннай акцёрскай тэхніцы.

«Т-34»

Гэты фільм я паглядзеў два разы! І прыйшоў да высновы, што ён зняты для геймераў. Небяспечны тым, што падзеі мінулай вайны падаюцца, як прыгодніцкі квэст, які павышае адрэналін.

Любы твор, заснаваны на рэальных падзеях, утрымлівае долю фантазіі. Тут гэтага ў празмернасці. Для мяне эталонным фільмам пра вайну застаецца «Ідзі і глядзі». Жорсткая, але праўдзівая стужка.

Карціны

Што яшчэ мяне здзівіла? Арт-аб’ект, які некалькі гадоў таму арганізаваў са сваімі аднадумцамі мастак Bazinato. Яны размясцілі свае карціны на сценах ля смеццевага кантэйнера, надаючы гэтай «галерэі» асаблівы сэнс і значэнне.

Да вечара мясцовыя жыхары разабралі творы па дамах. Як гаворыцца, «мастацтва павінна належаць народу».