Фота Душан Петкавіч для Shutterstock

Навукоўцы з Універсітэта Брэдфарда ў Вялікабрытаніі правялі даследаванне, якое паказвае, як людзі рэагуюць на розныя падзеі і маральныя дылемы ў стане алкагольнага ап’янення.

Узаемасувязь паміж алкаголем і асацыяльнымі паводзінамі добра зафіксавана – як анекдатычна, так і ў рамках даследаванняў.

Навукоўцы лічаць, што мы паводзім сябе так у нецвярозым стане, таму што няправільна інтэрпрэтуем сацыяльныя сітуацыі і губляем пачуццё суперажывання.

Даследчыкі з Універсітэта Брэдфарда паспрабавалі намаляваць больш ясную карціну таго, як звязана ўжыванне алкаголю, эмпатыя і маральнае паводзіны.

Аказваецца, што спажыванне алкаголю можа паўплываць на суперажыванне, прымусіць неадэкватна рэагаваць на эмоцыі і рэакцыю іншых людзей. Гэта не абавязкова мяняе маральныя нормы ці прынцыпы, якія выкарыстоўваюць людзі, каб адрозніць, што добра і што дрэнна.

Эксперымент 

У нядаўнім эксперыменце навукоўцы давалі ўдзельнікам гарэлку, а потым вымяралі іх суперажыванне і свае маральныя рашэнні.

Спачатку людзям давалі выявы розных людзей, якія павінны былі выклікаць эмоцыі ў удзельнікаў. Пасля вялікай дозы гарэлкі людзі пачалі неадэкватна рэагаваць, паведамляючы, што станоўча адчуваюць сумныя твары і негатыўна адносяцца да шчаслівых твараў. Чым больш чалавек знаходзіўся ў стане алкагольнага ап’янення, тым больш пагаршалася іх суперажыванне – выпіўшы некалькі алкагольных напояў, аслабілі здольнасць людзей разумець і дзяліцца эмоцыямі з іншымі людзьмі.

Але ці паўплывала гэта тады на іх мараль?

Калі ўдзельнікі былі цвярозымі, то яны распавялі, што будуць рабіць пры маральных дылемах. Потым даследчыкі прапанавалі змадэляваць сітуацыю маральнай дылемы ў віртуальнай рэальнасці.

Дылема. Ваганетка ідзе па чыгунцы ў напрамку да пяці работнікаў, якія не чуюць і не бачаць, як яна набліжаецца. Вы стаіце на пешаходным масце паміж тралейбусам, які набліжаецца, і работнікамі. Перад вамі стаіць вельмі вялікі незнаёмец. Калі вы падштурхнеце гэтага незнаёмца на ніжэйшыя дарожкі, яго вялікая маса спыніць ваганетку. Гэты чалавек будзе забіты, але пяць работнікаў будуць выратаваны. Што б вы зрабілі?

Хоць алкаголь можа пагоршыць суперажыванне ўдзельнікаў, гэта не паўплывала на тое, як яны ацэнілі гэтыя маральныя сітуацыі і як дзейнічалі ў іх.

Калі хтосьці вырашыў адштурхнуць чалавека з пешаходнага моста, каб выратаваць больш жыццяў пры цвярозасці, яны зрабілі тое ж самае, знаходзячыся ў нецвярозым стане.

Калі людзі адмовіліся ахвяраваць жыццём чалавека ў той жа сітуацыі, бо лічылі, што забойства было няправільным, незалежна ад наступстваў, яны таксама зрабілі тое, калі знаходзіліся ў стане алкагольнага ап’янення.

Навукоўцы лічаць, што, хоць людзі і вераць, што алкаголь змяняе асобу, гэта не так. Алкаголь можа паўплываць на тое, як людзі інтэрпрэтуюць і разумеюць эмоцыі іншых людзей. Але пачуццё маралі застаецца цэлым, калі чалавек п’е.

• Текст доступен на языке: Русский