28 лістапада віншаванні з Днём утварэння службы прымаюць супрацоўнікі групы па раскрыцці злачынстваў у сферы высокіх тэхналогій Маладзечанскага РАУС.

У структуры аддзела падраздзяленне з’явілася ў верасні 2016 года. Яе заснавальнікам калегі негалосна называюць старшага оперупаўнаважанага маёра міліцыі Алега Урбанчыка. Больш за тры гады ён змагаецца з кіберзлачыннасцю ў рэгіёне.

Як распавёў Алег Паўлавіч, да моманту стварэння спецпадраздзялення праверкі па фактах крадзяжу грашовых сродкаў з банкаўскіх картак праводзілі ўчастковыя інспектары міліцыі. Сітуацыі былі практычна ідэнтычнымі. У ходзе распівання спіртных напояў грамадзяне гублялі банкаўскія карткі, часам з напісанымі на іх пін-кодамі, пасля чаго іх знаходзілі невядомыя і здымалі грошы. Сустракаліся і больш цікавыя выпадкі, адзначыў маёр міліцыі.

– У 2016 годзе гараджанка паведаміла ў міліцыю пра крадзеж з банкаўскай карты больш за 250 тысяч недамінаваных беларускіх рублёў. Жанчына выпусціла на вуліцы карту, якую пазней падабралі невядомыя. Зняць наяўныя яны не маглі, бо не ведалі пін-кода, затое прыдумалі больш удасканалены метад. Выкарыстоўваючы рэквізіты карты, у сацыяльнай сетцы «Вконтакте» жулікі купілі «галасы» на асабістыя акаўнты. Пасродкам міжнароднай сеткі Нацыянальнага кантактнага пункта іх асобы былі вызначаныя. Мясцовыя жыхары 1999 і 1997 гадоў нараджэння былі затрыманыя і прысуджаныя судом да двух гадоў «хатняй хіміі».

Аднак з развіццём інавацый спектр IT-злачынстваў значна пашырыўся. Зламыснікі пачалі працаваць у сацыяльных сетках. Узломваючы ўліковыя запісы карыстальнікаў, хакерам атрымоўвалася займець рэквізіты БПК, паролі і іншую канфідэнцыйную інфармацыю. Пасля чаго ў пацярпелых знікалі грошы, ад 2 рублёў да некалькіх тысяч. Такі тып махлярства застаецца распаўсюджаным і па гэты дзень.

Урадлівым месцам для кіберзлачынцаў застаюцца гандлёвыя інтэрнэт-пляцоўкі. Жыхары перадаюць ўяўным пакупнікам рэквізіты картак нібыта для пералічэння перадаплаты, аднак замест залічэння грошай адбываецца іх спісанне. Такі выгляд інтэрнэт-махлярства называецца фішынгам.

– Кібермахляр падмануў жыхарку Маладзечна, выкраўшы з яе карт-рахунку 20 тысяч долараў і 13,5 тысяч еўра. Напярэдадні ў адным з мэсэнджараў з пацярпелай звязваўся мужчына. Ён нібыта хацеў набыць тэлевізар, які жанчына прадавала праз гандлёвую інтэрнэт-пляцоўку. Для ўнясення перадаплаты ён папрасіў перадаць рэквізіты яе банкаўскай карты. Патлумачыўшы, што нібыта аперацыя не прайшла, невядомы прапанаваў жанчыне прайсці па спасылцы на сайт банка ў асабісты кабінет. Сайт апынуўся фішынгавым. Мужчына завалодаў уведзеным лагінам і паролем, а пазней выкраў з карт-рахунку пацярпелай грошы,  прывёў прыклад фішынгу Алег Паўлавіч.

З кожным годам з’яўляюцца новыя віды віртуальнага махлярства.

Зламыснікі сталі актыўна распаўсюджваць шкоднаснае праграмнае забеспячэнне. Ад дзеянняў кіберзлачынцаў за два апошнія гады пацярпела сем маладзечанскіх арганізацый. На іх электронныя скрыні паступалі лісты, пасля адкрыцця якіх дзейнасць ПЭВМ блакавалася, уся камерцыйная інфармацыя шыфраваць.

– Адносна нядаўні выпадак, калі зламыснікі «звялі» з рахунку прадпрыемства каля 40 тысяч рублёў, – тлумачыць Алег Урбанчык. – Да нас звярнуўся дырэктар фірмы, які паведаміў аб крадзяжы буйной сумы. У ходзе правядзення шэрагу аператыўна-вышуковых мерапрыемстваў ўстанавілі, што з дапамогай сістэмы «Кліент-банк» было восем грашовых пераводаў. Парадку 36 тысяч перавялі ў адрас «непраўдзівых банкаўскіх рахункаў» невядомых фізічных асоб, затым знятыя ў адным з маскоўскіх банкаматаў. Гэта яскравы прыклад наступстваў пагарды мерамі інфармацыйнай бяспекі. Як паказвае практыка, на службовых камп’ютарах не заўсёды ўсталяваная антывірусная абарона, а ключ электроннага лічбавага подпісу пастаянна падлучаны да кампутара, што катэгарычна забаронена.

Сёння самай распаўсюджанай схемай тэлефоннага махлярства, на якую трапляюцца маладзечанцы, з’яўляецца так званы вішынг. Аферысты, размаўляючы па тэлефоне з кліентамі банка, прадстаўляюцца супрацоўнікамі службы бяспекі. Яны распавядаюць аб спісанні грошай з рахунку альбо аб спробе афармлення онлайн-крэдыту. Каб увайсці ў давер, яны ўключаюць аўтаадказчык, імітуюць перанакіраванне званка ў іншыя аддзелы банка. Іх галоўная мэта – выманіць рэквізіты і коды для пацвярджэння аперацый.

Па словах старэйшага оперупаўнаважанага, аналізуючы катэгорыі асоб, якія прыцягваюцца да крымінальнай адказнасці за парушэнні закона ў галіне інфармацыйнай бяспекі, можна зрабіць выснову, што большасць з іх маладыя людзі ва ўзросце ад 15 да 30 гадоў, інтэлектуальна развітыя і добра падкаваныя ў сферы IT.

Паводле лічбаў статыстыкі, штогод лік кіберзлачынстваў расце. Толькі за 9 месяцаў бягучага года былі ўзбуджаныя 104 крымінальных справы. Для параўнання у 2018 годзе такіх было 47, у 2017 – усяго 20.

Як прызнаўся Алег Урбанчик, хакеры і яго акаўнты, электронную пошту не раз спрабавалі ўзламаць. Але спробы зламыснікаў не скончыліся поспехам, вопытны супрацоўнік надзейна сябе засцярог. Нездарма ён опер групы па раскрыцці злачынстваў у сферы высокіх тэхналогій.