Пенсіянер з Драгічына Мікалай Брыч доўгі час вёў перапіску з рознымі дзяржаўнымі інстанцыямі. Ён прапаноўваў свой варыянт вырашэння праблемы «дарожнага падатку» і нават распрацаваў праект указа для Аляксандра Лукашэнкі. Аб чым жа ён пісаў у сваіх зваротах?

Вось тэкст аднаго з лістоў на імя Аляксандра Лукашэнкі.

«Паважаны Аляксандр Рыгоравіч! Звярнуцца да Вас мяне заахвоціў і шакаваў адказ Міністэрства Фінансаў на маю прапанову да праекту Указа Прэзідэнта РБ па выплаце транспартнага збору (падатку, пошліны або платы за допуск да удзелу ў дарожным руху), як яго ні назавеш. Сутнасць адная.

Самае простае і, на мой погляд, самае справядлівае рашэнне – прывязка гэтага падатку да 1 літра набытага паліва.

Я не хачу ставіць пад сумнеў кампетэнтнасць спадара Канюшкі, прабачце, не ведаю яго ініцыялы і статус, які разглядаў і рыхтаваў мне адказ, але мне здаецца, яны не ўлавілі сутнасць маёй прапановы або не захацелі прыняць як альтэрнатыву.

Я не прапаную ўключыць гэты падатак або пошліну, са слоў Канюшкі, у кошт паліва, як адказваюць мне з Міністэрства Фінансаў, а ўключаць яго ў чэк пры аплаце за спажыванне паліва асобным радком «збор з транспартных сродкаў» або назваць яго неяк па-іншаму, значэння не мае.

Паводле маіх разлікаў, гэты збор складае 8 капеек за адзін фізічны літр. Ён не залежыць ад цаны паліва.

Прыклад па факце, параўнанне дзейснага чэка (прыкладаецца) і прапанаванага ўзору чэка:

Будзе каштаваць бензін 0.5 еўра або 1.5 еўра – пошліна не зменіцца, а ўсё адно застанецца 8 капеек з 1 літра. Напрыклад, кошт бензіну АІ-95 на 17.04.2019 года складае 1,62 рубля. За 20 літраў бензіну пошліна складзе 1 рубель 60 капеек.

Дапусцім, на 1.01.2024 года цана 1 літра складзе 2.4 рубля, збор складзе – 1 рубель 60 капеек за тыя ж 20 літраў бензіну. Спасылка на «падатковы манеўр» або цану нафты з’яўляецца неаб’ектыўнай і неабгрунтаванай.

Я яшчэ раз паўтараю, што пры выплаце любога ускоснага падатку, такога, як ПДВ пошліны або збору, заўсёды пакутуюць самыя бедныя, неабароненыя пласты насельніцтва (пенсіянеры, інваліды, шматдзетныя сем’і і г.д.), бо выплата ўскосных падаткаў не залежыць ад дзейнасці і даходу.

Напрыклад, ПДВ. Атрымлівае пенсіянер 300 рублёў пенсіі, а кіраўнік або дэпутат ПП – 2000 рублёў у месяц, усё роўна адзін і другі выплачвае 20% ад кошту 1 кілаграма грэчкі, бензіну ці іншага прадукту.

Аналагічна атрымліваецца і ў дзейсным і прапанаваным варыянце Міністэрства Фінансаў з платай за ўдзел у дарожным руху, падрыхтаваным Вам на подпіс.

З аднаго і іншага будзе спагнана прыкладна 150 рублёў у год ці памесячна, як прапануецца, прыкладна 13 рублёў у залежнасці ад вагі аўтамабіля.

У маім варыянце якраз настае прынцып сацыяльнай справядлівасці. Купіў 20 літраў паліва ў месяц – заплаціў 1.6 рубля пошліны. Купіў 200 літраў у месяц – заплаціў 16 рублёў. Адсюль вынікае, што больш ездзіш, больш плаціш.

Мне, як і іншым аўтаўладальнікам значна зручней заплаціць пошліну на запраўцы 1,5-2 рубля у сярэднім за адну запраўку. Паводле інфармацыі работнікаў аўтазапраўкі, у сярэднім запраўляюць 15-20 літраў паліва. Пры гэтым ніхто не ўхіліцца ад выплаты за ўдзел у дарожным руху. Выплата пошліны ўсіх уладальнікаў аўтатранспарту складзе 100%.

А калі неабходна чалавеку толькі адзін раз у месяц выехаць, то тады ён павінен плаціць за месяц. Нават калі прыняць выплату штосутачна, дзе гарантыя, што пошліна будзе выплачаная ўсімі ўдзельнікамі дарожнага руху.

Паказваючы на права заканадаўчая ініцыятывы, з гэтым я згодзен. Вельмі доўгая і амаль бесперспектыўная працэдура прасоўвання гэтага праекта Указа.

Але калі гэта закранае мільёны людзей і пытанне вельмі актуальнае для аўтаўладальнікаў і іх сем’яў і з’яўляецца неадкладным, я не прэтэндую на яго аўтарства. Я магу назваць яго як заўгодна: або прапановай да Указа Прэзідэнта, або сваімі поглядамі на абмеркаванне дадзенай тэмы – сутнасць у іншым: гэта самая простая і беззатратная прапанова.

Задача маіх прапаноў да праекту Указа – уніфікаваць і прывесці да найбольш справядлівага яго спагнання з уладальнікаў аўтатранспарту.

Як гаворыцца ў пункце 1 старонкі 2 адказу Мінфіна пра перспектыву магчымай поўнай адмены падатковага складніку ў кошце нафтапрадуктаў, дык магу заўважыць, што ПДВ у падатковым складніку адмяніць немагчыма, а акцызы, дарожны збор, які ўжо закладзены ў кошт аўтамабільнага паліва, пошліны і іншыя падатковыя плацяжы, гэта права Мінфіна, калі яны знойдуць іншыя крыніцы папаўнення бюджэту, у чым я глыбока сумняваюся. Я, як і іншыя аўтаўладальнікі, буду толькі вельмі рады памяншэнню кошту паліва для спажыўцоў.

Пункт погляду спадара Канюшкі аб магчымай страце двух даходных крыніц бюджэту – акцызаў і дзяржпошліны, якая нібыта на думку Мінфіна будзе ўключацца ў кошт паліва, таксама бяздоказны. Прапанаваная мной дзяржпошліна па назве Мінфіна ў кошт паліва не ўключаецца. Яна ўключаецца толькі ў фіскальны дакумент-чэк аўтазаправачнай станцыі асобным радком, каб не пладзіць іншыя дадатковыя дакументы для спагнання гэтага збору.

Сума дзяржпошліны па прагнозах Мінфіна прыкладна 400 млн рублёў у год гэтак жа застанецца нязменнай. У Беларусі каля 3 млн. легкавых аўтамабіляў. Больш дакладная інфармацыя знаходзіцца ў статыстычных дадзеных, якіх у мяне няма.

Разлік складзены з прыкладнага прабегу аўтамабіля 15 тыс. кіламетраў у год або 1200 літраў расходу паліва.

0,08 руб. х 1200л х 3000000 аўтамабіляў = 288 млн. рублёў, што з’яўляецца больш чым 2/3 даходу бюджэту ад гэтага плацяжу.

Па дадзеных Міністэрства Фінансаў, аб’ём паступленняў у бюджэт пошліны за выдачу дазволу на допуск транспартнага сродку да ўдзелу ў дарожным руху ад уладальнікаў асабістага транспарту складае каля 2/3, гэта як раз тая лічба каля 260 млн. рублёў у год. Дадаць сюды грузавы і іншы транспарт, што належыць юрыдычным і фізічным асобам, і атрымаецца тых жа 400 млн. рублёў у год.

Мой варыянт разліку ў 8 капеек з’яўляецца не канчатковым і прыблізным, як і ацэнка Міністэрства Фінансаў, ён можа быць зменены як у меншы, так і ў большы бок, а так жа змененая і методыка разліку, у сувязі з адсутнасцю ў мяне дакладных статыстычных дадзеных.

Пры маім варыянце гэтак жа будзе часткова выплачвацца пошліна ў залежнасці ад колькасці набытага паліва для ўладальнікаў легкавога транспарту замежных грамадзян. Яны карыстаюцца дарогамі Рэспублікі Беларусь, але ў адрозненні ад мяне, пошліну за доступ да ўдзелу ў дарожным руху не выплачваюць. Што тычыцца грузавога аўтатранспарту замежных уладальнікаў, рашэнне можа быць прынята любое.

Як выглядае праект указа, падрыхтаваны Мікалаем Брычом

Прапановы да праекту ўказа Прэзiдэнта Рэспублiкi Беларусь па спагнанні платы за ўдзел транспартных сродкаў у дарожным руху.

1.Плата за ўдзел транспартных сродкаў у дарожным руху (далей – дарожны збор) спаганяецца з транспартных сродкаў на аўтазаправачных станцыях у памеры 8 (восем) капеек з аднаго літра бензіну або дызельнага паліва, што рэалізуецца ў рознічным гандлі.

2. Дарожны збор з’яўляецца фіксаваным, не ўключаецца ў кошт аўтамабільнага паліва і паказваецца асобным радком у чэку рэалізуемага паліва ў канцы сумы за аплату і не залежыць ад кошту паліва.

3. Дарожны збор можа змяняцца толькі са згоды і Указа Прэзідэнта РБ

4. Вызваляюцца ад выплаты дарожнага збору спецыяльная будаўнічая, сельскагаспадарчая, дарожна-будаўнічая тэхніка, машыны і механізмы, механізмы для абслугоўвання дарог, зялёных насаджэнняў і газонаў, транспарт для аказання медыцынскай дапамогі і МНС, (акрамя службовага), Міністэрства абароны, Міністэрства ўнутраных спраў , Камітэта дзяржаўнай бяспекі, іншых ваенных і воінскіх падраздзяленняў, аўтамабілі для забеспячэння і абслугоўвання сацыяльнага абслугоўвання, унесеных у базу дадзеных аўтазаправачных станцый, шляхам разліку за аўтамабільнае паліва па безнаяўным разліку адмысловымі банкаўскімі картамі або чыпамі.

4.1. аўтамабілі, тэхніка і механізмы, названыя ў пункце 4, шляхам падачы ў ІМПЗ штомесячных справаздачных дадзеных на аснове чэкаў аплаты за паліва, выдадзеных на аўтазаправачных станцыях і дадзеных дарожных лістоў, выплачаных за наяўны разлік.

4.2. кампенсацыя за выплату дарожнага збору, пералічаных сродкаў у п. 4.1. адбываецца штомесяц пасля заканчэння ўліковага перыяду са сродкаў дарожнага збору.

4.3. Пры выдачы аўтамабільнага паліва са спецыялізаваных складоў удзельнікам дарожнага руху, названым у пункце 4, пры іх аптовым продажы і тым, што маюць уласныя аўтазаправачныя калонкі, дарожны збор не выплачваецца і не паказваецца.

5. Кампенсуецца частка дарожнага збору:
а) – інвалідам 1 і 2 групы пры наяўнасцi зарэгістраванага ў яго аўтамабільнага ці іншага транспарту, што прайшоў тэхнічны агляд, якія маюць медыцынскую даведку для кіравання дадзеным тэхнічным сродкам з разліку штомесячнага спажывання 100 літраў паліва;
б) – беспрацоўным інвалідам 3 групы, якія стаяць на пенсіі па ўзросце – з разліку 50 літраў спажывання паліва.

6. Кампенсацыя асобам, названым у п. А) і п. Б) ажыццяўляецца штомесяц разам з налічэннем пенсіі па ўзросце або з пенсіяй, прызначанай у сувязі з захворваннем.

7. Уладальнікам транспартных сродкаў, якія аплацілі пошліну за доступ да ўдзелу ў дарожным руху ў 2019-2020 г.г, выплачваецца кампенсацыя грашовых сродкаў з 01.01.2020 года за вылікам колькасці выкарыстаных поўных месяцаў у 2019 годзе і не выкарыстаных месяцаў у 2020 годзе на момант ўвядзення гэтага Указа пры прадастаўленні дакументаў факту аплаты.

8. Плата за ўдзел транспартных сродкаў у дарожным руху за адзін літр выкарыстоўванага паліва ўводзіцца з «___» «____________» 2019 года

Пералік юрыдычных асоб, указаных у пункце 4 прапаноў, можа быць зменены.

Што адказваюць пенсіянеру з Драгічына на гэтыя прапановы

Вось адзін з адказаў з Міністэрства фінансаў.

І яшчэ адзін адказ:

Мікалай Брыч спрабуе дагрукацца да прэзідэнта праз прэсу

Пасля перапіскі з рознымі інстанцыямі Мікалай Брыч напісаў адкрыты зварот да Аляксандра Лукашэнкі, у якім, у прыватнасці, расказаў:

«Ад амаль ужо гадавой перапіскі з рознымі вышэйшымі органамі ўлады пачынаючы ад Мінфіна, Савета міністраў, Адміністрацыі прэзідэнта, Палаты прадстаўнікоў, зразумелага адказу я не атрымаў. Апошні мой зварот на Вашу электронную пошту прынёс той жа вынік.

Складваецца ўражанне, што любыя звароты грамадзян на Вашае імя, роўна як і на імя старшыні Брэсцкага аблвыканкама па эфектыўным выкарыстанні бюджэтных сродкаў на рамонт дарог, папросту ігнаруюцца. Ці то з практыкі, якая склалася, ці то папросту ад недахопу вольнага часу і вялікай Вашай занятасці, каб іх прачытаць. Служачыя апарата вертыкалі ўлады самастойна прымаюць рашэнні, як паступаць з гэтымі зваротамі.

Тады наспявае пытанне. Чаму адказныя працаўнікі не дакладваюць асабіста Вам пра змест зваротаў, штопаступаюць на Вашае імя? Ці гэта не цікава?

Прапаную Вам прачытаць мой электроннае зварот, накіраваны асабіста Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь.

[…]

Для Міністэрства Фінансаў самае простае, каб нічога не рабіць, узяць і падзяліць гадавую суму аплаты за карыстанне дарогамі на 12 месяцаў, і тады на іх думку яны «ашчаслівяць» народ. Ўсталяваць камеры відэаназірання, ўсталяваць штрафы, павялічыць войска кантралёраў і г.д. і да т.п. Спадзяюся, Вы прачытаеце мае прапановы да Указа Прэзідэнта, тлумачальную запіску да іх, усю маю перапіску і зробіце свае высновы. У рэшце рэшт – Указ падпісваць Вам!

І нарэшце: што нам галоўнае – «шашачкі» ці ехаць?» – звяртаецца Мікалай Брыч.