Здарэнне ў рэгіёне. Бабуля лічыць, што зяць гвалтуе ўнучку, і просіць яго асудзіць

Апошнія два гады Марыя (у інтарэсах дзіця імёны ўсіх герояў матэрыялу змененыя) і яе муж абіваюць парогі праваахоўных органаў — яны патрабуюць пакараць зяця, які, на іх думку, гвалтуе ўласную дачку.

Бабуля паказвае відэа, на якім 4-гадовая Вера распавядае пра геніталіі таты і просіць не адпраўляць яму запіс, таму што ёй «будзе хана». Бацькі дзяўчынкі настойваюць, што ўсё гэта выдумкі. Мама дзяўчынкі кажа, што родныя не прынялі яе мужа і любымі спосабамі спрабуюць іх разлучыць. Следчы камітэт адзін раз адмовіў ва ўзбуджэнні крымінальнай справы, зараз праводзіцца новая праверка.

***

Марыя прыязджае ў рэдакцыю TUT.BY разам з мужам. Кажуць, гэтая гісторыя значна падарвала іх здароўе, але здавацца яны не маюць намеру.

— Наша ўнучка ў небяспецы, пакуль побач з ёй гэты чалавек, — так Марыя адклікаецца пра зяця. — У пачатку года ў іх нарадзіўся сын, ён таксама можа падвергнуцца гвалту. Я разумею, што цяжка ў гэта паверыць, але мы павінны выратаваць дзяцей.

«Дзіця разрывалася ад крыку, але бацькі нават не падышлі»

Ганна — адзінае дзіця ў сям’і. У 2015 годзе, як успамінаюць бацькі, яна пазнаёмілася з Максімам і неўзабаве пара ажанілася.

— Аня была цяжарная. Што зрабіць — будзе вяселле, — кажа яе мама. — Мы не пярэчылі. Максім — чалавек як чалавек, нічога падазронага спачатку мы не заўважалі.

Па словах бацькоў, маладыя спачатку жылі ў іх у доме і на іх грошы.

— Яны былі на нашым поўным забеспячэнні. Я зяцю нават «ссабойку» на працу рыхтавала, давала вопратку і абутак. Дачка была цяжарная, я шкадавала яе, яна нават па хаце нічога не рабіла, — успамінае Марыя. — Калі нарадзілася ўнучка, я падрыхтавала ўсе рэчы, перамыла вопратку, ўпрыгожыла дом, каб іх сустрэць з бальніцы, арганізавалі ў нас свята.

Здымак носіць ілюстрацыйны характар. Фота: Дзмітрый Брушко, TUT.BY.

Бацькі ўспамінаюць, што канфлікты часам здараліся, калі зяць выпіваў лішняга, але яму ўсё даравалі, прасілі дачку, каб яна з ім пагаварыла, каб такое больш не паўтаралася.

— На хрэсьбіны ён напіўся, давай на мяне матам-пераматам, і скача, — кажа Васіль, бацька Ганны. — І гэта ў маім доме. Ну, пагаварылі, думалі, што супакоіцца.

— Аня была вельмі да яго прывязана. Што б ён ні рабіў, яна вельмі хацела быць з ім, — працягвае маці.

Праз некалькі месяцаў пасля нараджэння дзіця маладая сям’я вырашыла жыць асобна. Максім працаваў у суседнім горадзе, вырашылі, што трэба зняць кватэру і пераехаць туды.

— Мы ім усё купілі — і шпалеры, і халадзільнік, — успамінаюць бацькі. — Цэлы прычэп загрузілі, усё, што трэба. Чаму я так падрабязна распавядаю, як мы дапамагалі? Таму што зяць казаў следчаму, што ў нас былі канфлікты. Ды якія канфлікты, калі мы ім нават на камуналку грошы давалі! Аня тэлефануе: «Мамік, папік трэба тое, тое і тое прывезці». Мамік і папік загружаюць машыну і ўсё вязуць. Адносіны ў нас былі роўныя. Мы ім дагаджалі, хоць бы ў іх усё было добра.

Па словах Марыі, кожныя выхадныя дачка з сям’ёй прыязджала ў бацькоўскі дом. Дзіця тады быў на бабулі і дзядулі — яны кармілі, мылі, прыбіралі.

— Унучка вельмі любіла купацца, яна заўсёды вельмі радавалася, калі мы яе збіраліся мыць. Але ў той вечар паводзіла сябе дзіўна. Ужо набіралася вада ў ваннай, я сабрала цацкі, Верачка пачала крычаць дзікім голасам: «Будзе балюча, будзе балюча». І адштурхвае мяне. Такога ніколі не было! Яна па мне паўзла, трымала за валасы, я не магла яе нават распрануць. Вочы — дзікія, слёзы льюцца ручаём.

Па ўспамінах бабулі і дзядулі, яны як-кольвек зацягнулі дзіця ў ванную. І выявілі, што задні праход — сіне-бардовага колеру.

— Зяць і дачка сядзелі ў планшэтах ў іншым пакоі. Яны чулі, як дзіця разрываецца ад крыку, але нават не падышлі. Я крычу Ані, што з дзіцем нешта ненармальнае. Яе адказ: «Усё нармальна».

Праз некаторы час гісторыя паўтарылася, дзядуля і бабуля зноў убачылі нехарактэрныя сіне-бардовыя сляды ў той жа вобласці.

— Малая баялася падысці да ваннай. Яна спрабавала нам растлумачыць, паўтарала: «Тата казаў, што будзе небалюча, а мне было балюча», — кажа дзед.

— Я нават разглядаць не магла, у мяне сэрца станавілася, — успамінае бабуля. — Стала крычаць: «Людзі, што з дзіцем?!» Муж крычыць: «Давайце хуткую выклікаць». Дзіця ўсё чорнае. Дачка з мужам заходзяць, ніяк не рэагуюць, нават не падышлі блізка. Хуткую не далі выклікаць, зяць сказаў: «Паедзем у Маладзечна».

Фота Marcelo Leal / Unsplash.

Па словах Марыі, праз некалькі дзён дачка сказала ёй, што вадзіла дзіця да доктара і той сказаў, што ўсё ў парадку.

— Як мы даведаліся пазней, у бальніцу яны звярнуліся толькі праз паўгода пасля таго, што здарылася! — тлумачыць бабуля. — Калі адбыўся другі інцыдэнт, я сказала дачцэ і зяцю: «Вы не думаеце, што хтосьці паздзекаваўся над дзіцем?» Я нікога не вінаваціла, пыталася, можа, яны з кімсьці пакідалі дзяўчынку. Але рэакцыі не было ніякай. Пагадзіцеся, калі б гэта была няпраўда, яны б сказалі: «Ці ты дурная, такое прыдумала!» або «Чаму вы так думаеце? Давайце разбірацца». Але ніякай рэакцыі не было.

Праз некаторы час Максім сышоў з сям’і — прадаў машыну і з’ехаў у Расію. Бацькі Ганны лічаць, што ён спалохаўся і «кінуўся наўцёкі». Але заяву ў міліцыю родныя напісалі бліжэй да восені 2018 года, пасля першага інцыдэнту прайшоў амаль год. Кажуць, што сёння вельмі шкадуюць аб тым, што паспадзяваліся на пільнасць дачкі.

— Улетку прыехалі да дачкі ў госці, яна жыла на здымнай кватэры адна з дзіцем, — успамінае маці Ганны. — Дзіця ходзіць голы, у кватэры старонні мужчына ў трусах. Я сказала Ані: «Што гэта такое? Голы дзіця, незнаёмы мужык у трусах выбягае з хаты!» Я яго на пятым паверсе злавіла, у кватэры накурана, пры гэтым дачка была па-ранейшаму на нашым утрыманні. І я сказала ёй: «Вяртаешся дадому, я буду хоць бы бачыць, што адбываецца, і за кватэру не трэба будзе плаціць». Яна адмаўляецца. Тады я сказала, што ў любым выпадку буду пісаць заяву ў міліцыю — і пра тое, што мы ўбачылі сёння, і пра тое, што было ўвосень, калі мы купалі малую.

— Аня на гэта сказала: «Вы зараз хрэн што дакажаце», — працягвае яе бацька. — Гэта значыць, яна не адмаўляла, проста ўжо прайшло шмат часу.

«Мы хочам выратаваць дзіця»

Бацькі Ганны лічаць, што іх дачка не проста ведала пра гвалт над дзіцем з боку мужа, але і прыкрывае яго. Праз некалькі месяцаў Максім вярнуўся ў Беларусь, і муж і жонка зноў сышліся. Пасля заявы ў праваахоўныя органы адносіны з роднымі Ганны пагоршыліся, і яны амаль не размаўлялі.

— Я разумею, у гэта складана паверыць. Калі б я хацела зяця пакараць, навошта мне ламаць жыццё дачкі і дзіця? Я іх шалёна люблю. Я нават да Максіма прывязалася. Але ўпэўнена, што ён гэта зрабіў з дзіцем, таму што я бачыла яе вочы ў два гады, чула, як яна крычала. Я малілася, каб гэта не паўтарылася. Думала, ён будзе баяцца за сябе і дзіця больш не кране — бо былі праверкі і абскарджання. Але праз два гады ўсё паўтарылася.

Фота pixabay.com.

У 2019 году Ганна зацяжарыла, адносіны з бацькам і маці наладзіліся, пасля новага года ўнучка прыехала да бабулі з дзядулем.

— Пачалося з таго, што яна стала казаць, што тата дрэнны, не аддавайце мяне яму. Потым быў інцыдэнт, калі яна з разбегу заскочыла да дзеда на калені. Мы думалі, яна як звычайна песціцца, а яна кажа: «Хачу пасядзець на п***** у дзеда». Мы былі ў шоку. Спыталі, адкуль яна гэта ведае. І яна пачала распавядаць, які п**** ў таты, як ён яго намыльвае і тузае, як пляскае сябе па попе, як засоўваў ёй пальчык. Я думала, памру на месцы. Але зразумела, што трэба запісаць гэта на відэа, — кажа Марыя.

Яна паказвае відэа на тэлефоне. Бабуля просіць дзіця яшчэ раз паўтарыць ёй, што яна распавядала пра тату. І Вера распавядае і паказвае — геніталіі, як імі трэсці, а яшчэ паўтарае мацюкальныя словы, нібыта пачутыя ад бацькі, і кажа, што мама ўсё гэта бачыла.

— Дзiця распранаеш, а яна становіцца на карачкі і выдае гукі, як з порнафільмаў, — працягвае аповяд бабуля. — Цягнецца, каб аблізаць дарослага чалавека. Ноччу падскоквае, крычыць ад страху. Мы хочам выратаваць дзіця. Калі яе не аддадуць нам, хай лепш у прытулак, толькі не ў кантакце з бацькам. І другі малы ж таксама пад пагрозай!

Марыя з мужам паўторна звярнуліся ў праваахоўныя органы, перадалі відэа з апавяданнямі дзіцяці.

— Дачка, калі даведалася пра гэта, спачатку пагадзілася, каб на час разбіральніцтва ўнучка пажыла ў нас, але потым прыехала і з міліцыяй забрала Веру. З таго часу мы не бачыліся. На нашы званкі і паведамленні яна не адказвае.

«Мама сказала: я яго любымі шляхамі закрыю»

Максім і Ганна катэгарычна адмаўляюць усе абвінавачванні бацькоў. У 2018 годзе Следчы камітэт першы раз праводзіў праверку па іх заяве. Ганна тлумачыла, што ў дачкі з нараджэння дыягназ анемія, ёй прызначылі жалезазмяшчальныя прэпараты, з-за якіх у малога былі праблемы са стулам — у медыцынскай картцы пра гэта сказана. Максім тлумачыў, што з-за гэтых праблем Вера баялася хадзіць і ў туалет, і ў ванную, таму тата супакойваў яе словамі: «Не бойся, не будзе балюча». Ніякага гвалту, настойваюць бацькі, яны не ўжывалі ў дачыненні да дачкі, яны любяць і клапоцяцца пра яе.

Судова-медыцынская экспертыза, якую праводзілі ў кастрычніку 2018 года (праз год пасля першага інцыдэнту пры купанні), устанавіла, што дзіця не падвяргалася сэксуальнаму гвалту. Спецыяльная камісія некалькі разоў вывучала ўмовы жыцця дзяўчынкі і прыйшла да высновы, што яна не знаходзіцца ў сацыяльна небяспечным становішчы, бацькі клапоцяцца пра яе, у дзіця ёсць усё неабходнае.

Максім тлумачыў следчым, што ў яго даўні канфлікт з цешчай і цесцем — яны не прынялі яго і ўсімі спосабамі спрабуюць пасварыць маладую сям’ю. Тое ж кажа і яго жонка:

— Прычына — мама хоча, каб я жыла ў іх пад бокам, а тата паўтарае за ёй слова ў слова, паспрабуй не паўтары — мала яму не будзе. Калі я зацяжарыла, маці сказала: «Ты нараджай, я сама выхаваю дзіця». Але я ўсё роўна выйшла замуж. З першага дня бацькі не прынялі мужа, мой выбар. У свой час мама хацела пазбавіць бацькоўскіх правоў свайго брата і забраць яго 3-гадовую дачку. Пісала ў сацапеку, але нічога ў яе не атрымалася.

З нагоды відэа, дзе Вера распавядае пра геніталіі бацькі і лаецца матам, Ганна кажа, што гэтаму дзіця навучыла бабуля спецыяльна, каб падвесці пад артыкул Максіма.

— Яна калісьці сказала: я яго любымі шляхамі закрыю, то бок пасаджу. Ёй усё роўна, якім шляхам, — працягвае суразмоўца. — У нас у сям’і ніхто не лаецца матам. Яе бабуля гэтаму навучыла, каб запісаць гэта відэа. Вядома, мы былі ў шоку. Дачка толькі цяпер паволі аднаўляецца. Але да гэтага часу гаворыць, што баіцца Машу (яна не называе яе бабуля), не жадае да яе ехаць (на фоне чуецца голас дзіця: «Я баюся Машу, баюся да яе ехаць». — Заўвага. TUT.BY). Я забірала дзіця з міліцыяй, таму што бацькі не аддавалі дачку, сілай утрымлівалі яе.

Ганна кажа, што і яна, і муж, і дзіця паўторна прайшлі ўсе экспертызы (у першай пастанове аб адмове ва ўзбуджэнні крымінальнай справы адзначаецца, што Ганна і Максім адмовіліся прайсці судова-псіхіятрычную і судова-псіхафізілагічную экспертызы. — Заўвага. TUT.BY) і што абвінавачванні бацькоў ізноў не пацвердзіліся.

— Я не хачу ні бачыць, ні чуць маці пасля ўсяго, што яна нарабіла. Калі б з маёй дачкой хоць што-небудзь здарылася, яна б мне першай, а не бабулі пра гэта распавяла. Вера — вельмі адкрытае і камунікабельнае дзіця. Але ні мне, ні выхавальнікам у дзіцячым садзе, нікому іншаму яна нічога такога не расказвала. Мая мама проста шкодзіць псіхіцы дзіця, варта ёй толькі сказаць пра горад, у якім жывуць дзядуля і бабуля, яна замыкаецца, кажа, што баіцца туды ехаць, яна і міліцыі зараз баіцца!

Здымак носіць ілюстрацыйны характар. Фота Германа Сачука.

Мы звязаліся з суседзямі і сябрамі сям’і, якія ведаюць герояў больш за 20 гадоў.

— Мы жывём за сценкай, — кажа суседка Марыі. — Ніякіх канфліктаў у іх сям’і не было. Ну, бывала Вера нешта зробіць, мама можа на яе ледзь прыкрыкнуць, але каб хтосьці матам крычаў, напіваўся — такога я не памятаю. Мы былі на вяселлі ў маладых — добрая пара. Дзяўчынка заўсёды добра апранутая, дагледжаная. Бабуля з дзядулем вельмі любілі, адзіная ўнучка! Як маглі дапамагалі маладым — і тэхніку ім куплялі, і за малой глядзелі. Нічога падазронага мы не назіралі. Таму калі Аня прыехала да бацькоў з міліцыяй, каб забраць дачку, усе, вядома, былі ў шоку.

— Аб гэтай гісторыі я ведаю толькі са слоў Машы. Каб я сама магла пацвердзіць факт гвалту — не, вядома, — кажа сяброўка сям’і. — Я была на вяселлі Ані і Максіма, знешне — нармальны хлопец, нічога дрэннага сказаць не магу. Калі яна з’ехала ў іншы горад, я пыталася, чаму яна кінула маму, нават не тэлефануе ёй. Аня сказала: «Яна абвінавачвае нас чорт ведае ў чым, як так можна!» Але я схільная верыць бабулі. Калі б яна хацела звесці рахункі з зяцем, яна б не задзейнічала дзіця. Ні адзін нармальны чалавек не можа такое прыдумаць, і маленькае дзіця нельга такому навучыць, каб яна казала на відэа такія рэчы! Маша разумее, што калі ўсё пацвердзіцца, то і Аня можа быць пакарана, і вельмі перажывае з-з гэтага. Але кажа, што не можа гэта пакінуць, таму што першы раз гэта ўжо сышло з рук. Думаю, Аня ставіцца да таго класу жанчын, якія не могуць жыць без мужчыны, і ўсё роўна, які ён. Таму і пакрывае мужа.

Калі дзіця кажа пра сэкс, гэта павінна насцярожыць

Як паведамілі TUT.BY у Следчым камітэце, праверка па заяве бабулі і дзядулі працягваецца, прызначаны экспертызы, крымінальная справа на дадзены момант не ўзбуджаная.

Заснавальнік аб’яднання «Разуменне» Андрэй Маханько кажа, што ў яго практыцы было з дзесятак выпадкаў, калі родныя беспадстаўна абвінавачвалі бацькоў у педафіліі.

— Як правіла, такія заявы падае бабуля і ў аснове ляжыць канфлікт іншай ўласцівасці: вельмі аўтарытарная маці, якая выхоўвала дачку як другое «я», не можа з ёй расстацца і прыняць яе выбар. Таксама такія выпадкі бываюць, калі ў бабулі пачынаюцца ўзроставыя змены — і яна замяшчае рэальнасць мроямі, каб дамагчыся сваёй мэты. Акрамя таго, падставай можа стаць маёмасны канфлікт, — кажа эксперт. — Калі бабуля настойвае на сваіх довадах і паводзіць сябе адэкватна, лепш паўторна правесці праверку, перастрахавацца — гэта нармальны прынцып абароны дзяцей. Калі дзіця кажа простымі словамі пра складаныя, не ўласцівых яго ўзросту сэксуальных рэчах, гэта павінна насцярожыць. Пацвердзіць факт гвалту можа судова-медыцынская экспертыза, калі глядзяць дзіця, праводзяць апытанне, у тым ліку і бацькоў. Але адзначу, што паліграф можна прайсці толькі са згоды грамадзяніна.