Фота socratify.net.

У сённяшнім выпуску «Таршэра» пра любімыя творы мастацтва расказвае загадчык Маладзечанскага псіханеўралагічнага дыспансера Аляксандр Бажко.

Загадчык Маладзечанскага псіханеўралагічнага дыспансера Аляксандр Бажко.

Прачытанне добрай кнігі ці прагляд цікавага фільма, асабіста для мяне, даюць як ежу для розуму, так і магчымасць адпачыць, пераключыцца са штодзённасці ў іншы рэжым.

Дзясятак твораў, якія апынуліся найбольш значнымі, прыходзяць у свядомасць адразу. За імі паўстаюць і пражываюцца прыемныя хвіліны-ўспаміны ад знаёмства. Хачу падзяліцца і з вамі.

  1. Кен Кізі «Пралятаючы над гняздом зязюлі»

Кізі далёка не першы аўтар, хто напісаў пра вар’ятаў, якія пры дэталёвым знаёмстве аказваюцца больш разумнымі і здаровымі, чым тыя, хто выступае за іх ізаляцыю. Прыгадваюцца Сервантес з яго Дон Кіхотам, затым Гогаль, Набокаў, Хеллер і многія іншыя знакамітыя пісьменнікі, якія закраналі тэму. Дзеянне рамана адбываецца ў псіхіятрычным аддзяленні, што само па сабе – магутная метафара. Многія персанажы знаходзяцца ў яго сценах абсалютна добраахвотна, рухомыя пачуццём віны, страхамі, нізкай самаацэнкай.

Гэта раман аб прыгнёце і прыніжэнні, і тым, што людзі добраахвотна выракаюць сябе на рознага роду прымусы.

Тут пра адноснасць нормы і паталогіі. Барацьба з сістэмай – подзвіг заўсёды і ўсюды безразважны і ахвярны, але кожная такая ахвяра вызваляе нечыю душу. Так што варта хоць бы паспрабаваць.

  1. Джордж Оруэл «Ферма»

Сатырычнае апавяданне-прытча пра тое, чым заканчваюцца перамены. Оруэл паказаў перараджэнне рэвалюцыйных прынцыпаў і праграм, паступовы пераход ад ідэй равенства і пабудовы ідэальнага грамадства да дыктатуры і таталітарызму.

Гэта павучальная алегорыя на рэвалюцыю 1917 года і ўсе наступныя. У гэтым годзе перачытаў.

  1. Ірвін Ялом «Калі Ніцшэ плакаў».

Кнігі амерыканскага псіхіатра і псіхатэрапеўта, пісьменніка Ірвіна Ялома, заўсёды падымаюць вострыя і балючыя пытанні, якія рэдка выносяцца на адкрытае абмеркаванне. Незабыўнае ўражанне ад «Калі плакаў Ніцшэ». Спачатку чытаць дзіўна і нязвыкла, але пасля немагчыма адарвацца.

Немагчыма ўтрымацца ад таго, каб паралельна не думаць пра нейкія свае таемныя куткі свядомасці і не спрабаваць выцягнуць іх на свет.

Ялом піша пра страх смерці, які ёсць ва ўсіх людзей, пра канчатковасць нашага жыцця. Кніга вучыць зразумець і прыняць умовы чалавечага існавання, шанаваць кожную хвіліну жыцця.

  1. Паула Каэльё «Алхімік»

«Алхімік» – самы вядомы раман бразільскага пісьменніка Паула Каэльё, кніга-правадыр у свет чалавечага лёсу. Яна пра тое, што неабходна прыслухоўвацца да свайго сэрца, каб выбраць свой праўдзівы шлях, і тым самым стаць шчаслівым.

«Дамагчыся ўвасаблення свайго лёсу – вось адзіны сапраўдны абавязак чалавека …» – сцвярджае Паула Каэльё.

У юнацтве людзі не баяцца марыць, усё здаецца ім магчымым. Але праходзіць час, і таямнічая сіла пачынае ім даводзіць, што іх жадання няздзейсныя.

Я ведаю рэальных людзей, чыё жыццё гэты раман-прытча змяніў карэнным чынам.

  1. Герман Гёссе «Сіддхартха»

Алегарычны раман-прытча пра шлях адзіночкі. Ён апавядае аб Сіддхартхе, усімі паважаным і дзіўным, які прысвяціў жыццё пошуку Адзінага, што жыве ў кожным чалавеку. Кніга з’яўляецца пранікненнем ва ўсходнюю філасофію. Чытаецца на адным дыханні і пакідае жаданне пазней вярнуцца да яе і перачытаць.

  1. Міхаіл Булгакаў «Сабачае сэрца»

Любы твор гэтага пісьменніка можна лічыць скарбам найбагацейшай рускай мовы і гумару, які пераходзіць у сатыру і сарказм.

Булгакаў – містычны пісьменнік. Яму ўласцівая незвычайная здольнасць убачыць будучыню. «Сабачае сэрца» чытаецца лёгка, думаецца доўга. Экранізацыя – асобны твор мастацтва.

  1. Яўген Грышкавец «Як я з’еў сабаку»

Вельмі незвычайнае, далёкае ад таго, што даводзіцца бачыць і чытаць. Пастаноўка, відэаэкранізацыя, кніга-п’еса. Грышкавец распавядае нам гісторыю не нейкага там абстрактнага чалавека, а гісторыю кожнага з нас. У маналогу яго персанажа даведаемся сябе, успамінаем свае радасці і смутак, свае дзіцячыя страхі і мары.

Ён змог выказаць словамі тое, што кожны з нас захоўвае дзесьці глыбока ў душы, штосьці цёплае і роднае, настальгія па чым жыве ў кожным з нас.

Нягледзячы на ​​спакойны рытм апавядання, гэты маналог прасякнуты эмоцыямі – у ім гумар і іронія суседнічаюць з сумам і настальгіяй.

  1. Пол Каланіці «Калі дыханне раствараецца ў паветры»

Кніга цікавая і трагічная. Цікавая, таму што напісаная доктарам і пісьменнікам, а пісьменнікаў-дактароў (Чэхаў, Верасаеў, Булгакаў, Амосаў) заўсёды чытаць цікава. Паглядзець на свет вачыма доктара – гэта нестандартны вопыт.

У ёй чарговы раз разумееш, жыццё – гэта набор момантаў, яркіх уражанняў, падзей, дзе ты адчуваеш радасць, шчасце, каханне, боль, смутак і многае іншае, дзе ты выдатны сябар, каханая жонка, або важны супрацоўнік.

У нашых руках напоўніць наш свет сэнсам. Таму што ў любы момант, калі ты гэтага зусім не чакаеш, тваё дыханне можа проста растварыцца ў паветры…

  1. Фрыц Перлз «Унутры і звонку памыйнага вядра»

Перлз – заснавальнік аднаго з самых папулярных і эфектыўных метадаў псіхатэрапіі – гештальт-тэрапіі. Дзякуючы гэтаму метаду сотні тысяч людзей ва ўсім свеце здабылі ўпэўненасць у сваіх сілах і магчымасцях, здабылі статус гаспадароў свайго жыцця.

Вобраз аўтара, гісторыя яго пошукаў, духоўнага росту, філасофскіх разважанняў спалучаюцца з цікавымі навуковымі назіраннямі і высновамі, якія прадстаўляюць, як мне здаецца, вялікую цікавасць для ўсіх, хто цікавіцца сучаснай псіхалогіяй. Кніга заахвочвае разважаць, раскрываць сябе, быць смелым, розным, марыць, спадзявацца і дасягаць.

  1. Святлана Алексіевіч «Час сэканд хэнд».

Кніга магутная. Пра вялікі разлом. Калі скончылася савецкае сацыялістычнае жыццё і пачалося новае, капіталістычнае. Пра пачуцці і думкі людзей тады. Лічу кнігу пранізлівай і праўдзівай. Асобна ўсміхнула, што «за семдзесят з лішнім гадоў у лабараторыі марксізму-ленінізму вывелі асобны чалавечы тып – “homo soveticus”».

  1. Вiктар Марцiновiч «Рэвалюцыя»

Нячаста чытаю на беларускай мове, так як больш цікаўлюся прафесійнай літаратурай, а яна пераважна на рускай. Назва прыцягнула ўвагу да нашай беларускай культуры.

Ад мовы і выкладання атрымаў вялікае задавальненне.

Рэвалюцыя – доўгі ліст-адкрыццё ад галоўнага героя дзяўчыне, якую калісьці кахаў. Але гэта фасад. Акрамя гэтага ёсць яшчэ напружаны, дынамічны сюжэт. Ёсць апісанне крыві, што пырскае, і паўтрупа, што паўзе – не захапіцца было немагчыма. Маюць месца развагі пра маральны імператыў Канта і прыроду ўлады. Цяга да ўлады актуальная і вечная.

• Текст доступен на языке: Русский