Фота Настассі УТКІНАЙ.

У Беларусі праходзіць кампанія па дэклараванні даходаў фізічнымі асобамі, атрыманых у 2020 годзе.

Не пазней за 31 сакавіка 2021 года некаторым фізічным асобам неабходна падаць у падатковы орган дэкларацыю па падаходным падатку аб даходах за 2020 год.

Хто абавязаны падаць дэкларацыю?

Дэкларацыю падаюць грамадзяне – падатковыя рэзідэнты Беларусі, якія атрымалі ў 2020 годзе даходы, якія падлягаюць падаткаабкладанню (п.1, ч.1 п.2 артыкула 219, п.1 артыкула 222 Падатковага кодэкса (далей – ПК)). Да такіх даходаў адносяцца:

  1. Даходы ад продажу (iншага выплатнага адчужэння):

1.1. на працягу апошніх пяці гадоў (ад 2016 года да 2020 года):

– больш за адно незавершанае будаўніцтва капiтальнага будынка, размешчанага на зямельным участку, дадзеным для будаўніцтва і абслугоўвання жылога дома, садаводства, дачнага будаўніцтва, у выглядзе службовага надзела;

– больш за 1 кватэру;

– больш за 1 жылы дом (у тым ліку з гаспадарчымі пабудовамі);

– больш за 1 дачу;

– больш за 1 садовы домік (у тым ліку з гаспадарчымі пабудовамі);

– больш за 1 гараж;

– больш за 1 машына-месца;

– больш за 1 зямельны ўчастак.

Гэтыя даходы падлягаюць дэклараванню незалежна ад таго, каму прадалі нерухомасць – фізічнай асобе ці арганізацыі (абз.2 ч.1 п.44 артыкула 208, абз.5 п.2 артыкула 216, падп.1.1 п.1 артыкула 219 ПК);

1.2. іншай нерухомасці, якая не адносіцца да вышэйпералічанай (напрыклад, офісныя, гандлёвыя, складскія памяшканні), фізічным асобам (якiя не з’яўляюцца ІП) (абз.4 ч.1 п.44 артыкула 208, падп.1.1 п.1 артыкула 219 ПК );

1.3. больш за 1 аўтамабіль, тэхнічна дапушчальная агульная маса кожнага з якіх не перавышае 3,5 тоны і колькасць месцаў для сядзення, акрамя месца вадзіцеля, не перавышае васьмі, ці іншага механічнага транспартнага сродку (напрыклад, матацыкла, мапеда).

Такія даходы трэба дэклараваць незалежна ад таго, каму гэтыя транспартныя сродкі прададзеныя – фізічнай асобе ці арганізацыі (абз.3 ч.1 п.44 артыкула 208, абз.6 п.2 артыкула 216, падп.1.1 п.1 артыкула 219 ПК);

1.4. аўтамабіляў вагой больш за 3,5 тоны або з колькасцю пасажырскіх сядзенняў больш за восем (напрыклад, грузавога аўтамабіля, аўтобуса) фізічным асобам (якiя не з’яўляюцца ІП) (падп.1.1 п.1 артыкула 219 ПК);

1.5. каштоўных папер, фінансавых інструментаў тэрміновых здзелак, маёмасных правоў, доляў, паёў (частак долі, паю) у арганізацыях, маёмасці, якую выкарыстоўвалі раней у прадпрымальніцкай дзейнасці ў якасці асноўных сродкаў, фізічным асобам (якiя не з’яўляюцца ІП) (абз.4 ч.1 п .44 артыкула 208, падп.1.1 п.1 артыкула 219 ПК).

Не ўлічваюцца ні ў колькасці, ні ў межах рэалізаваных названых вышэй відаў маёмасці, якія:

– прадалі блізкім сваякам (дзецям, бацькам, родным братам і сёстрам, дзеду, бабулі, унукам, прадзеду, прабабцы, праўнукам, мужам) або блізкім сваякам мужа (у тым ліку памерлага), а таксама апекунам, папячыцелям і падапечным (падп.2.1 п.2 артыкула 196 ПК);

– атрымалі па спадчыне (абз.5 ч.1 п.44 артыкула 208 ПК).

Даходы ад іх продажу дэклараваць не трэба.

Ад 1 студзеня 2021 года базавая велічыня павялічылася да 29 рублёў.

  1. Падарункі (грошы, нерухомасць, iншая маёмасць) і нерухомасць па дагавору рэнты бясплатна, атрыманыя ад фізічных асоб (якія не з’яўляюцца ІП), калі такія даходы ў суме перавысілі 7003 руб. за год (п.22 артыкула 208, падп.1.4 п.1 артыкула 219 ПК, дадатак 9 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 2019/12/31 № 503 «Аб падаткаабкладанні»).
  2. Даходы, атрыманыя ад фізічных асоб і арганізацый людзьмі з інваліднасцю, непаўналетнімі дзецьмі-сіротамі і дзецьмі, якія засталіся без апекі бацькоў, у выглядзе бязвыплатнай (спонсарскай) дапамогі, а таксама ахвяраванняў, якія паступілі на дабрачынныя рахункі беларускіх банкаў, калі іх сума перавысіла 13 994 руб. за год (п.29 артыкула 208, падп.1.5 п.1 артыкула 219 ПК, дадатак 9 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 2019/12/31 № 503 «Аб падаткаабкладанні»).
  3. Даходы, атрыманыя за мяжой або з-за мяжы. Напрыклад, ад працы па найму (кантракту), ад продажу акцый або іншых каштоўных папер, у выглядзе працэнтаў па рахунках (укладах) у замежных банках, у дар ад замежных грамадзян і арганізацый, у тым ліку з дапамогай банкаўскіх пераводаў, паштовых адпраўленняў і іншае. (падп.1.2 п.1 арт.219 ПК).

Калі з такога даходу ў замежнай дзяржаве ўтрымалі падатак, яго сума можа быць залічаная на падставе адпаведных дакументаў, пацверджаных падатковым органам замежнай дзяржавы (п.1 артыкула 224 ПК).

У складзе пералічаных у п. 2-4 даходаў не ўлічваюцца даходы, атрыманыя ад блізкіх сваякоў (дзяцей, бацькоў, родных братоў і сясцёр, дзеда, бабкі, унукаў, прадзеда, прабабкі, праўнукаў, мужа і жонкі) або блізкіх сваякоў мужа (у тым ліку памерлага), а таксама ад апекуноў, папячыцеляў і падапечных (падп.2.1 п.2 артыкула 196 ПК).

Іх дэклараваць не трэба.

  1. Даходы, атрыманыя ў выглядзе вяртання раней унесеных сродкаў, у выпадку скасавання (падп.1.6, 1.7 п.1 артыкула 219 ПК):

– дагавораў добраахвотнага страхавання жыцця і дадатковай пенсіі, якія складаліся тэрмінам на тры і больш за год;

– дамовы на будаўніцтва жылля або змяншэнне кошту будаўніцтва жылля;

– дагавора будаўніцтва жылля шляхам набыцця жыллёвых аблігацый;

– дагавора лізінгу, які прадугледжвае выкуп жылля, або ўнясення ў яго змен, якія адмяняюць выкуп гэтага жылля.

Названыя сумы падлягаюць дэклараванню, калі па іх былі пададзеныя адпаведна сацыяльны (падп.1.2 п.1 артыкула 210 ПК) або маёмасны (падп.1.1 п.1 артыкула 211 ПК) падатковыя вылікі.

  1. Даходы, атрыманыя ад прадпрымальніцкай дзейнасці пасля выключэння ІП з адзінага дзяржаўнага рэестра юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў (падп.1.2 п.1 артыкула 219 ПК).

Пры дэклараванні пералічаных даходаў і пры наяўнасцi права можна ўжыць падатковыя вылікі:

– стандартныя (п.1, ч.2 п.2 артыкула 209 ПК);

– сацыяльныя (п.1, ч.1 п.2 артыкула 210 ПК);

– маёмасныя (ч.16 падп.1.1 п.1 артыкула 211 ПК);

– вылік па даходах па аперацыях з каштоўнымі паперамі і фінансавымі інструментамі тэрміновых здзелак (п.9 артыкула 202 ПК).

Для гэтага разам з дэкларацыяй падаюцца, у тым ліку дакументы, якія пацвярджаюць права на гэтыя вылікі.

Не абавязаныя, але могуць падаць падатковую дэкларацыю грамадзяне, якія атрымалі:

– даходы ад выплатнага адчужэння маёмасцi, – з мэтай прымянення маёмаснага выліку (ч.13 падп.1.2 п.1 артыкула 211 ПК);

– аўтарскія ўзнагароджанні або ўзнагароджанні за вынікі інтэлектуальнай дзейнасці, – з мэтай прымянення прафесійнага выліку (ч.6 п.1 артыкула 212 ПК);

– даходы ад асабістай дзейнасці за ўдзел у спартыўных спаборніцтвах не ў рамках каманднага ўдзелу (спартсмены і іх трэнеры), – з мэтай прымянення прафесійнага выліку (ч.3 п.2 артыкула 212 ПК).

Дакументы, якія пацвярджаюць права на гэтыя вылікі, падаюцца разам з дэкларацыяй.

Тэрмін падачы дэкларацыi ў гэтым выпадку не абмяжоўваецца 31 сакавіка.

Падаць дэкларацыю па падаходным падатку можна ў любую інспекцыю МПЗ незалежна ад месца пастаноўкі на ўлік і месца жыхарства (абз.2 падп.2.1 п.2 артыкула 26, ч.2 п.3 артыкула 40 ПК).

Як падаць дэкларацыю?

Форма падатковай дэкларацыі па падаходным падатку з фізічных асоб устаноўленая пастановай Міністэрства па падатках і зборах ад 31.12.2010 №100 «Аб вылічэнні і выплаце падаткаў з фізічных асоб» (дадатак №1 да пастановы). Пастановай №100 таксама зацверджаная інструкцыя, якая рэгулюе парадак запаўнення дэкларацый (п.2 пастановы №100).

Спампаваць дэкларацыю можна на сайце МПЗ (http://www.nalog.gov.by/ru/forma-nalog-deklaratii/).

Фізічная асоба падатковую дэкларацыю (разлік) па падаходным падатку можа накіраваць адным з наступных спосабаў (ч.2 п.3 артыкула 40 ПК):

1) асабіста аднесці ў падатковую;

2) перадаць праз свайго прадстаўніка. Гэта можа быць любая фізічная асоба (п.1, ч.2 п.4 артыкула 24 ПК). Прадстаўнік павінны мець натарыяльна завераную або прыроўненую да яе даверанасць (абз.1 і 2 ч.3 падп.5.1 п.5 артыкул 24 ПК, п 3 арт.186 ГК). Па выбары даверанасць можна заверыць па месцы працы (вучобы), па месцы жыхарства ў арганізацыі, якая эксплуатуе жыллёвы фонд і (або) аказвае жыллёва-камунальныя паслугі (ч.3 падп.5.1 п.5 артыкула 24 ПК);

3) адправіць па пошце. У гэтым выпадку днём падачы дэкларацыі будзе дата на паштовым штампе (ч.1 п.5 артыкула 40 ПК);

4) паслаць у электронным выглядзе праз асабісты кабінет на партале МПЗ.

Увайсці ў асабісты кабінет можна:

з дапамогай уліковага запісу і пароля. Грамадзяне могуць запаўняць і падаваць дэкларацыі ў электронным выглядзе праз асабісты кабінет без асабістага ключа электроннага лічбавага подпісу (ЭЛП) (ч.2 п.3 артыкула 40 ПК).

Для рэгістрацыі ў якасці карыстальніка асабістага кабінета плацельшчыка грамадзяніну неабходна з пашпартам (ці відам на жыхарства) звярнуцца ў любую падатковую інспекцыю, дзе яму бясплатна дадуць логін і пароль для ўваходу ў асабісты кабінет.

Таксама можна запоўніць і адправіць заяўку на атрыманне логіна і пароля адразу на партале МПЗ (https://lkfl.portal.nalog.gov.by/web/guest/user_registration_form). Але і ў гэтым выпадку за імі прыйдзецца ісці ў падатковую інспекцыю;

– з дапамогай ЭЛП.

Для гэтага неабходна зарэгістравацца ў якасці абанента цэнтра інфраструктуры адкрытых ключоў (http://www.portal.nalog.gov.by/web/nalog/physical/howpresent). Паслуга платная.

Днём падачы падатковай дэкларацыі ў электронным выглядзе лічыцца дата прыёму парталам МПЗ. Яна фіксуецца ў пацвярджэнні (ч.1 п.5 артыкула 40 ПК).

Адміністрацыйная адказнасць за невыкананне падатковага абавязацельства ў добраахвотным парадку

За парушэнне тэрміну падачы падатковай дэкларацыі прадугледжаны штраф у памеры дзвюх базавых велічынь з павелічэннем яго на 0,5 базавай велічыні за кожны поўны месяц пратэрміноўкі, але не больш за 10 базавых велічынь, гэта значыць ад 58 руб. да 290 руб. (ч.3 артыкула 13.4 КаАП).

На падставе пададзенай дэкларацыі і прыкладзеных да яе дакументаў падатковы орган разлічыць суму падаходнага падатку і не пазней за 30 красавіка 2021 года паведаміць грамадзяніну паведамленнем на яго выплату (асабіста пад подпіс або лістом па пошце альбо праз асабісты кабінет плацельшчыка) (ч.2, 4 п.2 артыкула 219, ч.1 п.6 артыкула 222 ПК, п.3, ч.1, 2 п.4 Інструкцыі №100). Падатак варта выплаціць у бюджэт не пазней за 1 чэрвеня 2021 года (ч.3 п.2 арт.219 ПК). У большасці выпадкаў стаўка падатку складзе 13% ад атрыманага прыбытку (п.1 арт.214 ПК).

За парушэнне тэрміну выплаты падаходнага падатку па неасцярожнасці (калі сума падатку або яго часткі больш адной базавай), прадугледжаны штраф у памеры 15% ад нявыплачанай сумы падатку, але не менш за 0,5 базавай велічыні, гэта значыць ад 14,50 руб. (ч. 6 артыкула 13.6 КаАП). У выпадку намеру штраф складзе 40%, але не менш за 10 базавых велічынь (ч. 6, 8 артыкула 13.6 КаАП).

Інспекцыя МПЗ па Маладзечанскім раёне прымае падатковыя дэкларацыі па падаходным падатку з фізічных асоб:

ад панядзелка па пятніцу (у працоўныя дні) ад 8:00 да 19:00;

20 і 27 сакавіка 2021 года – ад 9:00 да 13:00.