Фота Настассі Уткінай. Пластыкавыя вянкі і кветкі – сумніўнае эстэтычнае ўпрыгожанне і калі іх толькі набываеш. А калі іх складаюць у горы смецця, якое будзе раскладацца стагоддзямі, то выглядаюць яшчэ больш трывожна.

Выдатная традыцыя ўпрыгожваць магілы кветкамі стала папулярнай у канцы 19 стагоддзя. Багатыя еўрапейцы часам нават выкуплялі цэлыя батанічныя сады пад сямейныя пахаванні, а таксама ператваралі могілкі ў сапраўдныя кветнікі.

Бяднейшыя людзі задавольваліся пасадкай звычайных кветак і неабходным для іх доглядам. У нейкі момант у нас з’явіліся пластыкавыя кветкі, і перад Радаўніцай гарады сталі ператварацца ў вялізны рынак стракатых штучных кветак. Што ж з імі не так і чаму абураюцца і эколагі, і царква?

Прыгожыя кветкі сёння – гара пластыкавага смецця праз год

Сёння людзі ахвотна падтрымліваюць гэту традыцыю і імкнуцца ўпрыгожваць магілы сваякоў, але замест валтузні з жывымі раслінамі ўсё часцей аддаюць перавагу пластыкавым букецікам або вянкам. Гэта танна, прыгожа, ярка, проста, ніякага догляду, толькі мяняй ужо патрапаныя часам кветкі на новыя.

Але вось у гэтым і заключаецца галоўная загваздка. Звычайна кветкі мяняюць двойчы на ​​год – на Дзяды і Радаўніцу. І тады кантэйнеры для смецця ператвараюцца ў горы рознакаляровых пластыкавых адходаў. Пластык жа ўжо перапрацоўваюць, у чым праблема? Перапрацоўваюць, але не такі. Кветкі вырабляюць з розных відаў пластыку: сярэдзіна часта з пенапласту, пялёсткі – з латэксу або поліэфіру, сцябло – з ПВХ, а ў ім яшчэ і металічных стрыжань.

Паспрабуй раздзялі такую ​​канструкцыю, і раскладацца яна будзе ад 100 да 500 гадоў. Спальваць іх таксама нельга – у паветра вылучаюцца шкодныя рэчывы.

Заўважалі цяжкае паветра ў замкнёных памяшканнях, дзе прадаюць рытуальныя тавары? Дык вось трымаць такія кветкі і вянкі ў пакоі небяспечна, яны могуць быць афарбаваныя анілінавымі фарбамі, якія выклікаюць галаўны боль, галавакружэнне і слабасць.

Царква таксама не ўхваляе

Падчас рэлігійнага свята Радаўніца, калі прынята ўспамінаць нябожчыкаў, у храмах здзяйсняецца літургія, дзе моляцца аб памерлых блізкіх. Затым усе ідуць на магілы, каб несці радасць аб Уваскросшым Хрысце. У гэтым і заключаецца рэлігійны сэнс свята, а кветкі – толькі элемент культуры, сімвал жыцця, якое створанае Богам.

Але пластыкавыя кветкі – не больш чым хлусня і фальш. Паводле звычаяў хрысціянства, за магіламі прынята даглядаць, прыбіраць смецце, чысціць ад пустазелля, утрымліваць іх у чысціні. Гэтым і аддаецца даніна памяці памерлым блізкім.

А прыйсці пару разоў у год, прынёсшы яркі штучны букецік, святары лічаць крывадушнасцю.

«Зялёны партал» даведаўся, што думае на гэты конт іерэй Віталь Быстроў з уніяцкага прыходу іконы Божай Маці Жыровіцкай у Івацэвічах. У жыцці ён не купіў ні адной пластыкавай кветкі і не раіць гэтага рабіць сваім парафіянам:

«Ва Украінскай грэка-каталіцкай царкве выкарыстанне пластыкавых кветак афіцыйна лічыцца экалагічным грахом. У Беларускай такога граху афіцыйна няма, але мы ўсе актыўна не падтрымліваем няхай і прыгожую, але вельмі шкодную пластмасу. Перад святамі я кранаю гэту тэму на пропаведзі і тлумачу сваім парафіянам, чаму гэта дрэнна.

13 красавіка ў нас была Радаўніца, і мы ўсёй сям’ёй аб’язджалі магілы продкаў і радні маёй цешчы. Не завезлі ніводнай пластыкавай кветкі, а замест іх паклалі на магілы па прыгожаму каменьчыку. Гэта не менш выдатная старажытная яўрэйская традыцыя.

Самі мы не яўрэі, але нейкія пабожныя, асабліва экалагічна чыстыя традыцыі можам практыкаваць.

А для тых, каму абавязкова хочацца несапраўдных кветак для ўпрыгожвання, магу параіць замовіць амаль у любога зваршчыка металічную кветку, звычайна гэта ружа: нядорага, прыгожа, хопіць на шмат гадоў», – раіць іерэй Віталь.

Што ж пасадзіць на магілцы?

Імхі для афармлення ўчасткаў

Мох выдатна ўпісваецца ў любы могілкавы ландшафт і фарміруе роўнае зялёнае покрыва. Гэта вельмі зручная расліна, вынослівая і добра размнажаецца, абараняючы глебу ад эрозіі і пустазелля.

Саліцёр для перыметра

Саліцёр – гэта маленькія хмызнячкі або дрэвы. Звычайна іх не саджаюць на сам пагорак, а выкарыстоўваюць для дэкору па перыметры магілкі.

Мнагалетнікі і глебапакроўнікі для надмагілля

Мнагалетнікі маюць уласцівасць ствараць шчыльны суцэльны дыван на магілцы і яшчэ іх можна цікава камбінаваць з іншымі раслінамі, ствараць розныя ўзоры і маленькія клумбачкі. Для гэтага падыдзе расліна барвінак з нябесна-блакітнымі кветкамі.

Плюшч добра расце на сонцы і ў цяні і даўно з’яўляецца пастаяльцам могілак у Еўропе.

Сезонныя кветкі

Можна выбраць недарагія, але прыгожыя кветкі і камбінаваць перыяды іх цвіцення так, каб усе тры сезоны на магілцы квітнелі яркія, а галоўнае – сапраўдныя і жывыя кветкі. Для вясны можна падабраць бягоніі, прымулы, фіялкі і цюльпаны. Улетку цвіце афаналіс, а ўвосень прыходзіць час аксамітак, верасу і дэкаратыўных відаў палыну і іншых раслін.