Разбіраемся, што рабіць з моцным хваляваннем і дрыгаценнем у руках пры выступе на публіцы.

«Добры дзень, у мяне праблема наступнага характару – часта выступаю на людзях, і пры публічных выступах узнікае моцнае і прыкметнае дрыгаценне ў руках – я літаральна трасуся. Нават слайды пераключаць у такія моманты цяжка. Хацеў бы даведацца, як гэта можна лячыць, якія дзеянні рабіць» (Аляксандр, 35 гадоў).

На пытанне чытача адказвае прыватны псіхолаг Ірына Гараўцова.

Прызнайце страхі

– Судзячы па вашым апісанні, вашы сімптомы звязаныя з адчуваннем хвалявання і нават страху, які ўзнікае на фоне публічных дзеянняў. Для пачатку варта назваць рэчы сваімі імёнамі: я не проста трасуся – я хвалююся і баюся.

Гэта не ваша цела трасецца само па сабе – яно толькі адлюстроўвае тыя працэсы, якія адбываюцца з вамі. Яно адлюстроўвае ваш эмацыйны стан.

Назавіце свае пачуцці, і тады вы самі ўбачыце, што лячыць гэта не трэба. Усе людзі адчуваюць страх і хваляванне – гэта норма, і вы нармальны.

Аднак, калі эмоцыя настолькі моцная, што замінае вашым дзеянням, тое трэба паспрабаваць разабрацца ў страхах, а не лячыць сімптомы і трасяніну ў руках. Трэба даць сабе сумленны адказ на пытанне: што ж мяне палохае насамрэч?

Магу толькі выказаць здагадку, што вас можа палохаць фантазія, што вы здзейсніце памылку, і яе заўважаць іншыя. І што будзе тады? Што здарыцца, калі вы «аблажаецеся»? Адказ на гэтае пытанне і ёсць сапраўдная прычына вашых страхаў.

«Мяне засмяюць», «падумаюць, што я нейкі не такі» – такімі могуць быць варыянты адказаў.

Прызнацца ў гэтым самому сабе і перажыць праўдзівы страх – ужо палова працы над сабой. Далей варта толькі развеяць гэтыя страхі. Растлумачыць самому сабе, што нічога страшнага не адбудзецца, калі вы дапусціце памылку. Вы больш не маленькі хлопчык, якому нельга зрабіць памылку на ўроку, каб не атрымаць двойку. Вы – дарослы мужчына, які можа сабе дазволіць памыляцца.

Вярніце сувязь з целам

Пры прыступе моцнага хвалявання і панікі ўзнікае дысацыяцыя – чалавек як бы адлучаецца ад пачуццяў, губляе над імі кантроль.

Гэта толькі ўзмацняе страх. Каб вярнуць сувязь з целам, зрабіце нешта фізічна адчувальнае.

Напрыклад, з удыхам сцісніце як мага мацней кулакі і з выдыхам павольна расцісніце іх. Толькі рабіць гэта трэба свядома, гэта значыць, знаходзячыся ў гэтым руху ўсёй сваёй увагай. Прызнайце хваляванне і дазвольце яму сысці разам з выдыхам. Скажыце сабе, што нічога страшнага не адбудзецца, бо вы і самі сказалі, што часта выступаеце на публіцы, гэта значыць, робіце гэта не ўпершыню і да гэтага часу жывыя і здаровыя.

Пры неабходнасці паўтарыце практыкаванне некалькі разоў. Можна загадзя памыцца ледзяной вадой ці апусціць далоні ў ледзяную ваду, каб вярнуцца ў цела.

Дазвольце сабе панікаваць

Часам карысна аддацца пачуццям. Дазвольце сабе баяцца і трэсціся на выступе так моцна, як толькі вам захочацца. Лепш загадзя дамовіцца з сабой не спрабаваць кантраляваць адчуванні ў целе і эмоцыях.

Бо чым больш мы супраціўляемся паніцы, тым больш яна супраціўляецца нам.

Вось што казаў пра гэта псіхатэрапеўт Кэрал Хоў:

«Я ведаю, што паніка і сапраўды літаральна ўстае на якар у тым месцы, дзе з ёй спрабуюць зладзіцца. Але яна здымаецца з якара і праплывае міма, ледзь мы адважваемся прызнаць яе існаванне».