Злева направа: повар Ніна Наркевіч, шэф-повар Таццяна Дземідзенка, павары Таццяна Баранава, Алена Жук.

Тут могуць зварыць на абед сто літраў супу, а на вячэру спячы амаль паўтысячы сырнікаў. А яшчэ ведаюць, як прыгатаваць страву так, каб у ёй было аптымальнае спалучэнне бялкоў, тлушчоў і вугляводаў.

Днямі я пабывала на кухні ў Вілейскай ЦРБ, даведалася, як тут кормяць пацыентаў і адкуль узнік стэрэатып, што бальнічнае харчаванне нясмачнае.

Галоўная медсястра: Правільна напісанае меню – гэта амаль дысертацыя

За арганізацыю харчавання ў Вілейскай ЦРБ адказвае намеснік галоўнага доктара па медчастцы. Непасрэдна ж курыруе працу харчблока галоўная медсястра Вілейскай ЦРБ Аксана Барташэвіч.

– Ёсць натуральныя нормы, колькі хворыя павінны з’есці за дзень кілбасы, мяса і іншых прадуктаў. Мы складаем сямідзённае меню так, каб за тыдзень максімальна наблізіцца да выканання гэтых нормаў, – расказвае Аксана Леанідаўна.

Галоўная медсястра перакананая: правільна напісанае меню – гэта амаль цэлая дысертацыя.

Да таго ж у бальніцы прытрымліваюцца прынцыпу разнастайнасці. Калі сёння пацыенты елі курыцу, значыць, заўтра будзе ялавічына, паслязаўтра – рыба, потым – кілбаса. Альбо, калі сёння даюць катлету, то заўтра будзе гуляш.

У прыгатаванні звяртаюць увагу і на катэгорыі пацыентаў. Напрыклад, дзеці больш любяць катлеты з курыцы, чым з ялавічыны, а мамам, якія кормяць дзяцей малаком, можна не ўсе стравы.

Бракераж – ацэнку смаку і знешняга выгляду страў – у бальніцы праводзяць сур’ёзна, кожны дзень. Члены бракеражнай камісіі каштуюць стравы. Калі нейкі гарнір не спалучаецца з мясам, яго стараюцца памяняць.

Закупкі праводзяць так, каб прадукты заўсёды былі свежыя, без пратэрміновак. Супрацоўнікі Цэнтра гігіены і эпідэміялогіі штомесячна правяраюць харчблок.

– Якасць і смак страў залежыць і ад абсталявання, – кажа старшая медсястра. – Закупляем новыя пліты, халадзільнікі, фаршамяшалкі, кухонны інвентар, вытворчыя сталы. Ёсць на кухні і параканвектамат – абсталяванне, дзе стравы гатуюцца на пары і захоўваюць карысныя рэчывы.

А яшчэ шмат значаць кадры. На кухні працуе зладжаная каманда. Па словах Аксаны Леанідаўны, цякучкі тут няма.

Шэф-повар: Без прыпраў і падсмажанай скарынкі, але натуральна

Пра тое, што кадры сапраўды значаць шмат, пераконваюся, трапіўшы на кухню. Шосты год шэф-поварам тут працуе Таццяна Дземідзенка. З ёй – каманда: кухонныя рабочыя і пяць павароў максімальнага, пятага, разраду.

Працоўны дзень на кухні пачынаецца ў 6.30. А ў восем раніцы – ужо гатовы сняданак.

– Няўжо за паўтары гадзіны павары спраўляюцца згатаваць ежу на вялікую колькасць людзей? – пытаюся ў Таццяны.

– Паспяваюць. Сняданкі не складаныя ў прыгатаванні. Для іх, напрыклад, не трэба размарожваць мяса. Стравы падабраныя так, каб павары ўклаліся ў гэты час. Напрыклад, сёння на сняданак быў геркулес, варанае яйка і чай. Бывае гарнірная каша і адварная кілбаса, – расказвае шэф-повар.

Прафесію повара Таццяна атрымала ў вучылішчы ў Вілейцы (цяпер Вілейскі дзяржкаледж).

А далей – другі сняданак, абед. Ад васьмі гадзін шэф-повар ужо дапамагае на кухні,  рабочыя займаюцца гароднінай.

У дзень нашай размовы для прыгатавання пюрэ і супа патрабавалася каля 90 кілаграмаў бульбы.

Праўда, гародніну чысціць машынка. Калі ж ёсць неабходнасць, кухонныя рабочыя пасля выразаюць «вочкі» нажом.

Вялікія каструлі адразу пужалі, прызнаецца шэф-повар. Але цяпер ужо ўсё адпрацавана: ведаеш, колькі літраў вады трэба на вялізны кацёл, колькі крупаў. Усё закладаецца па тэхналагічнай карце. Па словах Таццяны, спецыялісты ніколі не памыляліся. Без праблем гатуецца і сто літраў супу, і 30 кілаграмаў кашы.

Кладаўшчыком у харчблоку Вілейскай ЦРБ Лілія Стрэж працуе 17 год.

Для разнастайнасці і выканання малочных нормаў на вячэру пацыенты атрымліваюць тварожнае печыва – запяканку, пудынг або сырнікі.

На прадуктах, якія захоўваюцца на складзе, пазначаны тэрмін прыдатнасці.

– Колькі сырнікаў трэба, каб накарміць усіх? – пытаюся ў шэф-повара.

– Па дзве штукі на порцыю. Ляжаць у нас 236 хворых. Значыць, 472, – хуценька палічвае Таццяна. – Сырнікі ў нас не смажацца, а запякаюцца без алею ў параканвектамаце.

На пытанне, ці ёсць любімая страва ў пацыентаў, Таццяна адказвае адназначна: і дзеці, і дарослыя любяць курыныя катлеткі.

– Адкуль, на вашу думку, узнік стэрэатып, што бальнічнае харчаванне нясмачнае?

– Напэўна, таму, што дома многія з нас гатуюць па-іншаму: нехта любіць, каб са скарынкай і больш падсмажанае, з прыпраўкамі, з часначком, з лаўровым лістом. У бальніцы ж гэта няма. Тут усё натуральнае. І той, хто імкнецца да здаровага харчавання, падтрымлівае такі падыход. Гэта правільна: харчавацца так, каб адчуваць натуральны смак усіх прадуктаў.

Фота аўтара.