У Беларусі штогод рэгіструецца да 3 тысяч хворых на гепатыт С. На медыцынскім уліку цяпер стаіць каля 45 тысяч беларусаў з такім дыягназам. У рэальнасці іх больш: захворванне часта працякае без сімптомаў, чалавек можа хварэць гадамі і нават не здагадвацца пра гэта.

У людзей няма звычкі без дай прычыны хадзіць па паліклініках і здаваць аналізы на гепатыт С. Тым больш, калі нічога не турбуе. Часта хворыя даведваюцца пра гепатыт С толькі на стадыі цырозу ці раку пячонкі.

У Гомельскай вобласці, па да­дзеных абласнога цэнтра гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя, за 8 месяцаў 2014 года выяўлена ў тры разы больш хворых на вірусны гепатыт С, чым за аналагічны перыяд 2013 года (0,21 хворых на 100 тысяч жыхароў за 8 месяцаў 2014 года, 0,07 на 100 тысяч за 8 месяцаў 2013 года). Рост у 15% зафіксаваны і па хранічным вірусным гепатыце С (11,66 на 100 тысяч насельніцтва за 8 месяцаў 2013 года, 13,43 на 100 тысяч насельніцтва за 8 месяцаў 2014 года).

“Прыбіць” за 15 тысяч даляраў

Для многіх хворых дыягназ гучыць як прысуд не толькі з­-за цяжкасці хваробы, складанасці лячэння з­за шматлікіх пабочных эфектаў, сумных перспектыў (цыроз, рак пячонкі), але і з-­за немагчымасці пачаць тэрапію, не маючы неабходнай сумы грошай.

Лячэнне платнае і вельмі дарагое – да 90 тысяч даляраў за курс, калі браць самыя сучасныя лекі. Самыя ж танныя сучасныя лекі – так званыя “кароткія інтэрфероны” – каштуюць ад 3 да 5,5 тысяч даляраў за курс.

Але яны нізкаэфектыўныя, са шматлікімі пабочнымі эфектамі, якія цяжка пераносяцца. Хворыя часта выбіраюць “залаты стандарт” – тэрапію з 2 кампанентаў, “пегасіса” ці “пегінтэрферона” з рыбаверынам. Кошт такой тэрапіі ў залежнасці ад генатыпу – 7–15 тысяч даляраў. І гэта – без кошту даследаванняў, аналізаў, іншых дадатковых лекаў.

Тэрапія з трыма кампанентамі, якая лічыцца больш эфектыўнай, каштуе да 55 тысяч даляраў.

Жыхарка Гомеля Наталля, маладая маці, лечыцца зараз ад гепатыту С, маючы самы горшы, першы генатып.

У краінах Еўропы найбольш распаўсюджаны першы, другі і трэці генатып. Першы найбольш цяжка паддаецца лячэнню, эфектыўнасць тэрапіі – у сярэднім каля 50%. Лячыцца трэба 48 тыдняў (15 тысяч даляраў). З другім ці трэцім генатыпам курс лячэння – 24 тыдні, адпаведна, і кошт меншы – каля 7 тысяч даляраў.

У Наталлі трое малых дзяцей. Яна працуе ў сферы абслугоўвання, таму прыбыткі, разам з “дзіцячымі” – смеху вартыя.

У мінулым годзе маладая маці развялася з мужам. Таму апынулася перад мноствам праблем сам­насам. “Я даведалася пра гепатыт С у 1999 годзе. Але дактары супакоілі, што нібыта гэта – нічога страшнага. Яны мяне ўпэўнілі, што гепатыт С не лечыцца, таму не варта марнаваць грошы. Гэта цяпер я ведаю, і тое, дзякуючы інтэрнэту, што лячыцца можна! А так колькі гадоў жыла сабе, дзяцей нараджала – дзякуй Богу, што яны не захварэлі, і нават не спадзявалася на лячэнне”, – распавядае Наталля.

Не паложана

Яна не ведала і таго, што да 2009 года магла б лячыцца бясплатна, пакуль дзяржава не скасавала такую норму. “А мяне ўсе дактары супакойвалі, што ўсё нармальна. Толькі ў 2013 годзе я прайшла даследаванне ў Кіеве – фібраскан, які паказаў, што ў мяне развіваецца цыроз, таму трэба тэрмінова лячыцца. Гэта быў шок і жах. Дзе ўзяць 15 тысяч даляраў?” – успамінае маладая маці.

Жанчына напісала шэраг лістоў – у Міністэрства аховы здароўя, у Адміністрацыю прэзідэнта, просячы дапамогі ў лячэнні.

“Я шматдзетная маці! Заразілі мяне, хутчэй за ўсё, пры родах першага дзіцяці – менавіта пасля яго нараджэння, пасля кесаравага, у мяне і выявілі той гепатыт. Ну ўявіце! Я не наркаманка, татуіровак не рабіла, аперацый, пералівання крыві таксама! Вось толькі роды былі. І пасля родаў выпадкова, праз чатыры месяцы, выявілі той гепатыт! Адкуль? Чаму я павінна лячыцца за свае сродкі, калі дзяржава вінаватая, што праз медыцынскія ўстановы мы можам заразіцца?” — пытаецца Наталля.

Па яе словах, адказы з інстанцый былі аднолькавыя: лячэнне платнае, для ўсіх катэгорый грамадзян. Год Наталля збірала грошы, ашчаджала кожную капейку.

“Я б і не лячылася за такія грошы! Пры 50% магчымасці вылечыцца. Але ж дзеці?! На каго я іх пакіну? Іх і бацька нават кінуў”, – бядуе жыхарка Гомеля.

Часткова грашыма ёй дапамаглі бацькі, і Наталля пачала тэрапію “доўгімі” і дарагімі інтэрферонамі. Першыя два ўколы прадставіла бясплатна, як і ўсім хворым, якія наважыліся лячыцца, інфекцыйная бальніца. Далей – за свае сродкі. “Разам з аналізамі, даследаваннямі, лячэннем пабочных эфектаў у месяц трэба было недзе як мінімум 11 мільёнаў рублёў. Але жах быў не толькі ў касмічных сумах, але ў самой тэрапіі”, – звяртае ўвагу суразмоўца.

Пакута

У яе пасля першых жа ўколаў пасыпаліся валасы, праз два месяцы пасля жорсткай атакі арганізма небяспечнымі ўколамі і таблеткамі пачаліся праблемы са страўнікам, кішэчнікам. Не вытрымала такі “пегінтэрферонавы” націск і шчытавіца. Прыйшлося падключаць гарманальныя прэпараты. Пачаліся праблемы з псіхікай, са сном.

“Я стала страшна раздражнёная, проста магла сарвацца на роўным месцы, накрычаць на дзяцей, хоць такога са мной ніколі раней не было.

Доўгія пакутлівыя ночы без сну, тэмпература да 39 пасля ўколаў, і яшчэ тры дні пасля тых уколаў ляжыш пластом, калі, канечне, гэта было б магчыма з трыма дзецьмі. Лячэнне – тое ж, што хіміятэрапія”, – дадае Наталля.

Днямі яна скончыла 48­-тыднёвы “марафон”. Пакуль аналізы паказваюць, што віруса няма ў арганізме. Але здараецца, што ён вяртаецца, нават праз 6 месяцаў, і праз год, і праз паўтара. Трэба кантраляваць, здаваць аналізы. “Не хачу нават і думаць, што вірус вернецца, што ўсё гэта – мільёны грошай, апошняе здароўе, якое “легла” ў барацьбе з гепатытам, – было марным. Я проста гэта не вытрымаю. Хаця вытрымаю, куды мне дзецца? Але другую тэрапію, а другі раз ужо можна толькі безінтэрферонавую праводзіць, раз інтэрферонавая не дапамагла, я ніяк не пацягну. 90 тысяч даляраў? Мне такія грошы нават не сніліся!” – заўважае маладая жанчына.

Працяг на “Нашай ніве”.

Аўтарка – Юлія Шымкевіч.