Алег Гаруновіч, галоўны рэдактар сайта by.tribuna.com, распавядае пра збор бутэлек, пра Макуху і Вяжыка, аб маладзечанскім Туміловічы і правінцыйным гонары.

У 2001 годзе, калі я толькі паступіў ва ўніверсітэт, быць маладзечанцам было прэстыжна. Ва ўсякім выпадку, сярод людзей, якія цікавяцца спортам. Студэнты аб’ядноўваліся ў групкі па інтарэсах і сярод іншых на журфаку БДУ была “спартыўная секцыя”. Падчас лекцый яна размяшчалася на галёрцы і яе ўдзельнікі па чарзе чыталі “Прэсбол”, таму што купіць газету было не так проста.

Правінцыйны гонар і правінцыйны патрыятызм могуць выяўляцца па-рознаму. Прыезджыя члены спортгуртка мераліся адзін з адным колькасцю гульцоў з іх горада ў нацыянальнай зборнай. А ад Віцебска хто? Гурэнка – гродзенскі! Ты, з Паставаў, наогул маўчы, у вас няма нікога (і яшчэ не хутка будзе, ха-ха!).

Нам, маладзечанцам, у той час было кім ганарыцца. Браты Макоўскія, Мілеўскі, Карыцька. А яшчэ Вяжык, то бок Вяжевіч, наш.

Няхай да зборнай ён асаблівага дачынення не меў. Але наогул для статысячнага горада нядрэнна, праўда? І гэта не кажучы пра гульцоў другога парадку.
Мне здаецца, у 90-я ў “Горадзе сонца” – не прасякнуцца футболам было немагчыма. Апынуцца сярод футбольных заўзятараў было натуральна і лагічна.

Па пратаколе арэна “Металурга”, а потым проста “Маладзечна”, а потым “Маладзечна-2000” змяшчала 5000 чалавек. Сядзелі яны на драўляных лаўках і не скардзіліся.

Нам, маладзечанцам 90-х, пашанцавала. Нам было за каго хварэць. За каманду выступалі і прыезджыя хлопцы, але ўсеагульнымі ўлюбёнцамі былі мясцовыя. І справа не толькі ў пасведчанні аб нараджэнні. Макух – ну, як іх было не любіць? Ці як было не любіць Вяжыка?
А яшчэ былі Клімовіч, Лебедзеў (ён жа Лебедзь), Казяк.

Пра апошняга казалі, што ён выдатна вучыўся ў школе і скончыў яе з залатым медалём. Нібыта выкладчыца хіміі, даведаўшыся, што Казяк абраў футбол, а не вучобу, схапілася за галаву. Мае сімпатыі належалі варатару Мікалаю Абрамовічу. Таму самаму, пра якога распавёў “смачную” гісторыю Уладзімір Макоўскі. Чамусьці запомнілася, што Абрам гуляў у жоўтым світары. Грозна крычаў. І перыядычна наравіў надаваць кухталёў суперніку – схапіць каго за грудкі, заваліцца на нападніка ўсёй тушай, непрыкметна лягнуць у барацьбе. Брудныя, вядома, прыёмчыкі, але рабілася гэта з запалам, ад душы. Гэта быў наш Гена Туміловіч. Я перажываў за маладзечанскіх у клубе. Радаваўся, калі нашых выклікалі ў зборную. Любіў зборную, таму што ў ёй выступалі нашы.

Каб трапіць на гарадскі стадыён, трэба было купіць білет. А каб набыць квіток, трэба было адстаяць у чарзе. Чэргі на футбол у той час яшчэ не выклікалі здзіўлення.
А каб стаць у чаргу, пажадана было мець пры сабе грошы. І вось з гэтым часам бывалі праблемы. Пры Саюзе наш горад быў завязаны на некалькіх буйных прадпрыемствах. І калі пасля распаду СССР “Спадарожнік”, “Электрамодуль” і іншыя сталі на калені. Мае бацькі працавалі на “Электрамодулі”.

Футбол не ўваходзіў у лік прыярытэтных выдаткаў сямейнага бюджэту. Так што часам, калі з грашыма здаралася напружанка (а здаралася яна рэгулярна), дзеля футбола даводзілася варушыцца. Напрыклад, збіраць бутэлькі. У дзяцінстве гэта не здавалася чымсьці ганебным.

Малочныя, (іх можна было ўзяць дома), піўныя (іх трэба было шукаць на вуліцы, канкурыруючы са бабулькамі) – пункты прыёму шклатары часцяком былі спонсарамі маіх футбольных паходаў.

З камандай радніла і вось яшчэ што. Вакол 12-й маладзечанскай школы знаходзіцца шмат двароў. У кожным гулялі ў футбол. Двары часцяком секліся паміж сабой. Сярод рубак былі і тыя, хто займаўся ў мясцовай футбольнай ДЮСШ. Патэнцыйна – будучыя зоркі клубы. І некаторыя з іх – Дзяніс Смірноў, Сяргей Дрозд, Аляксандр Альховік – пазней засвяціліся ў камандзе, хоць зоркамі, на жаль, не сталі. Дрозд і цяпер на плаву. Мінулы сезон правёў у “Слуцку”. У дзяцінстве мы ганялі мяч пад школьнымі вокнамі, праўда, не ўпэўнены, што Сяргей памятае гэта.

Стадыён СШ №12 перасякала сцяжынка. Часам па ёй хадзіў будучы гулец зборнай Андрэй Мілеўскі. Як сказаў адзін інфармаваны пацан, хадзіў да цешчы. Аднойчы Мілеўскі папрасіў ударыць па варотах, калі мы гулялі ў “тысячу”. Усе хлопцы былі па-чартоўску задаволеныя.

Кожнаму заўзятару належыць мець самы памятны матч. У мяне гэта гульня, якой я так і не ўбачыў (напэўна, таму яна і запомнілася). Бацькі з’ехалі ў вёску, а суседзі, якія ўзялі з мяне шэфства, на футбол не пусцілі, хоць самі пайшлі. У госці да “Маладзечна” прыехаў Мазыр. Нашы прайгралі, а аўтобус гасцей быў закіданы камянямі. Уяўленне малявала эпічную бітву. Наогул, выезд у наш горад нікому не абяцаў быць лёгкім.

Зараз Маладзечанская каманда жыве ў Д3. Кажуць, на наступны сезон дакладна заявіцца –у святле мноства перажытых фінансавых праблем гэта ўжо добра. Лепшым гульцом ФК па выніках мінулага года стаў Андрэй Лявончык – не блытаць, не салігорскі! Мы з Андрэем таварышы – выступаем за адну каманду ў аматарскім турніры. Дакладней, Андрэй гуляе, а я выступаю.

Сустракаючыся, час ад часу дуру яму галаву: “Ну што, ў Маладзечне ёсць новыя Макоўскія? Калі нашы будуць у зборнай? Ну ці хаця б у вышэйшай лізе”. Андрэй разводзіць рукамі.

Чаму Маладзечанская футбольная школа знемагла, вычарпалася, а разам з ёй – і мая цікавасць да клубу? Гэтае пытанне ўсё ўсплывае і ўсплывае ў маёй галаве.