У Нацыянальным гістарычным музеі Беларусі 25 сакавіка адбылася  прэзентацыя гісторыка-батальнай карціны, прысвечанай 100-годдзю Нарачанскай аперацыі. Стварыў яе малады мастак Уладзімір Сайко.

Падчас прэзентацыі карціны наведнікі маглі пагрузіцца ў атмасферу Першай сусветнай вайны – галоўным арганізатарам праграмы стаў ваенна-гістарычны клуб “Рубеж” з Брэста. Можна было пабачыць фотаздымкі з месцаў падзей фотамастака Андрэя Мацура. Прысутнічалі на прэзентацыі прадстаўнікі Вілейскага краязнаўчага музея, Мядзельшчыны.

Фота забяспечанае Уладзімірам Сайко.

Фота забяспечанае Уладзімірам Сайко.

Фота забяспечанае Уладзімірам Сайко.

Фота забяспечанае Уладзімірам Сайко.

Праца над карцінай заняла два гады

– Калі набыў свой першы аўтамабіль, то ведаў, што хутка накіруюся на бераг Нарачы, – расказвае Уладзімір. – Калі вандраваў, пабываў у мясцінах баёў, на могілках салдатаў рускай арміі ў вёсцы Чарэмшыцы, дзе ўзвышаецца вялікі дубовы крыж.

З’явілася задума стварыць карціну. Праца над маштабным палатном два на тры метры заняла два гады. Карціна атрымала назву “Сібірскія стралкі”.

– Маляўнічыя мясціны ператварыліся вясной 1916 года ў страшны тэатр мужнасці і адчаю, страху і гераізму, самаахвярнасці і непераадольнага імкнення выжыць – гэта ўсё павінна было быць на карціне, – дзеліцца мастак.

Малады жывапісец правёў сур’ёзнае даследаванне, збіраў дакументы,  кансультаваўся з гісторыкамі і ўніфармістамі. Вёў дзённік, у які запісваў усе дэталі аб Другой арміі. Шукаў інфармацыю пра склад палкоў.  Вывучаў фотаархівы. Своеасаблівым штуршком стала фатаграфія першага дня аперацыі з архіва Іосіфа Стаброўскага, пра якую расказвала “Рэгіянальная газета”.

 Пісаў шмат эцюдаў. Адразу намаляваў, як салдаты і афіцэры ішлі ў атаку з боку возера Нарач ля Занарачы. Але на палатне паказаная 5-я рота 3-га Сібірскага стралковага палка. Менавіта ў яе шэрагах была добраахвотніца з Масквы, сямнаццацігадовая Яўгенія Варанцова. Яна здолела натхніць сваім гераічным прыкладам салдат. Павяла іх у атаку, якая стала для дзяўчыны апошняй.

Потым у кнізе Генадзя Малышава “Нарачанскае рэха Вердэна” знайшоў, што патрэбны полк удзельнічаў у баях на паўночны захад ад Пастаў. Таму зноў  перапрацоўваў твор.

 – Карціна – гэта мой унёсак, каб памяць пра Вялікую еўрапейскую вайну не была забытая. Каб Нарачанская аперацыя жыла ў сэрцах як мага больш людзей і асабліва моладзі, – кажа Уладзімір Сайко.