У Беларусі не часта разглядаюцца справы аб парушэнні экалагічнага заканадаўства. А вось у Смаргоні цяпер слухаюць менавіта такую ​​гісторыю: пра меркаванае скідванне прадпрыемствам “Кронаспан” сцёкавых вод у раку Вілія і забруджванне воднага аб’екта.

У канцы сакавіка 2016 года быў зафіксаваны зліў сцёкавых вод побач з тэрыторыямі двух буйных смаргонскіх прадпрыемстваў – ААТ “Смаргонскі агрэгатны завод” і ЗТАА “Кронаспан” (вытворчасць ДСП і ламінату).

У вытворчым працэсе другога завода выкарыстоўваюцца смолы, якія змяшчаюць фармальдэгід. Гэта таксічны бясколерны газ з рэзкім пахам, які добра раствараецца ў вадзе. Ён можа выклікаць у чалавека запаленне слізістых абалонак вачэй і дыхальных органаў, а таксама скурную алергію.

Пасля розных праверак і нават міні-расследавання прадстаўнікі мясцовай інспекцыі прыродных рэсурсаў прыйшлі да высновы, што ў зліве неачышчанай вады ў раку Вілія вінавата прадпрыемства “Кронаспан”, супрацоўнікі якога самавольна ўрэзаліся ў ліўневую каналізацыю агрэгатнага завода і на час рамонту ачышчальных збудаванняў злівалі ваду, якая ўтрымлівае небяспечныя рэчывы. Прадпрыемства было прызнаным вінаватым у забруджванні вод, яму выпісаны штраф у памеры 103 мільёнаў беларускіх рублёў.

Аднак на “Кронаспане” з такімі высновамі прыродааховы не пагадзіліся і пайшлі ў суд, каб апратэставаць гэтае рашэнне.

Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

1 чэрвеня ў Смаргоні пачаўся падрабязны разгляд справы.
У будынку суда Смаргонскага раёна было нешматлюдна, аднак зала пасяджэнняў, дзе разглядалася справа аб зліве шкодных рэчываў у раку Вілія, поўная: мясцовыя жыхары прыйшлі даведацца, што ж здарылася з экалогіяй.

– Гэта не разгляд справы па сутнасці, – адразу адзначыла суддзя. – Па сутнасці ўсё было разгледжана Смаргонскай гарадской і раённай інспекцыяй прыродных рэсурсаў і аховай навакольнага асяроддзя. Таму мы не будзем заслухоўваць якіх-небудзь сведкаў, а толькі выслухаем довады двух бакоў.

Юрыст, прадстаўнік завода, адразу ж акрэсліў пазіцыю прадпрыемства – зліву не было, пробы на тэрыторыі спецыялістамі аховы прыроды не браліся, а на пытанне, ці выкарыстоўваецца ў вытворчасці фармальдэгід, адказаў ухіліста: “Магчыма”. Хоць, па словах вядучага спецыяліста мясцовай раённай інспекцыі прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Паўла Яшчанкі, за тэрыторыяй прадпрыемства знаходзяцца каналізацыйныя калодзежы завода, дзе ва ўзятых пробах быў знойдзены якраз фармальдэгід.

Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

Прадстаўнік прадпрыемства адзначыў, што калодзежы ніяк не звязаныя з ліўнёўкай прадпрыемства, якая, дарэчы, закальцаваная – і патрэбы ў зліве якой-небудзь вады тут няма. Сістэма новая і сучасная. Адпрацаваная вада чысціцца і зноў паступае на тэхнічныя патрэбы прадпрыемства.

– Тады навошта была зробленая ўрэзка ў ліўневую каналізацыю ААТ “Смаргонскі агрэгатны завод”? – запытала суддзя.

– У той час на прадпрыемстве праводзіўся рамонт гідраізаляцыі ачышчальных збудаванняў. Наш падрадчык без нашага ведама зрабіў ўрэзку ў каналізацыю. Мы яму такіх указанняў не давалі, – паведаміў юрыст.

– Усе пробы былі ўзятыя ў адпаведнасці з законам. Уся працэдура ўзяцця проб была рэгламентаваная адпаведнымі інструкцыямі, – адзначыў прадстаўнік прыродааховы.

На гэта юрыст заўважыў, што павінна была быць створаная спецыяльная камісія, куды ўваходзілі б прадстаўнікі прадпрыемства. Аднак у інспекцыі кажуць пра тое, што гэта неабавязкова.

Прадстаўнік прадпрыемства ў судзе спрабаваў звярнуць увагу суддзі на розныя дробязі. Да прыкладу, пытаўся, ці зарэгістраваны ў адмысловым рэестры фотаапарат, якім карысталіся супрацоўнікі інспекцыі, ці мелі яны права карыстацца гэтым апаратам. Ён нават выказаў здагадку, што пробы маглі быць сфальсіфікаваныя, што, маўляў, незразумела, дзе і хто іх мог узяць. Таксама ён ўпіраў на тое, што каналізацыя, дзе быў зафіксаваны зліў, знаходзіцца за некалькі кіламетраў ад прадпрыемства “Кронаспан”.

Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

Публіка ў зале актыўна рэагавала на рэплікі юрыста, відавочна не пагаджаючыся з яго довадамі. Суддзі нават прыйшлося зрабіць заўвагу аднаму з прысутных.
Першае пасяджэнне доўжылася крыху больш за дзве гадзіны, але разгляд па гэтай справе будзе працягнуты. На наступнае пасяджэнне прадстаўнік завода паабяцаў прынесці тэхнічную дакументацыю і неабходныя паперы, якія, на яго думку, дапамогуць даказаць невінаватасць прадпрыемства.

У сваёй праваце упэўнены і прадстаўнік інспекцыі прыродааховы.

– Мы некалькі разоў фіксавалі забруджванне Віліі небяспечнымі рэчывамі і кожны раз падазравалі менавіта “Кронаспан”, аднак даказаць што-небудзь раней было складана. Але цяпер мы правялі вельмі вялікую работу і не сумняваемся, што прадпрыемства парушыла экалагічнае заканадаўства, – пракаментаваў TUT.BY Павел Яшчанка.

Павел Яшчанка. Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

Павел Яшчанка. Фота Ігара Рэмзіка, TUT.BY.

Пасля таго як судовае пасяджэнне скончылася, мы пад’ехалі да тэрыторыі прадпрыемства. Вялікі і сучасны завод знаходзіцца на ўскраіне прамысловай зоны Смаргоні. Побач з ім пачынаюцца лясы і палі, сярод якіх працякае жывапісная Вілія. За некалькі кіламетраў ад прадпрыемстваў у Вілію выведзены каналізацыйны зліў.

Па словах спецыялістаў, вада ў раку павінна паступаць толькі ў ачышчаным выглядзе. На ААТ “Смаргонскі агрэгатны завод” ёсць спецыяльныя рэзервуары, якія, праўда, не прыстасаваныя для ачысткі вады ад фармальдэгіду. Зараз з трубы выцякае невялікі ручаёк празрыстай і, на выгляд, нічым не забруджанай вады. Аднак яна выдае чутны тэхнічны пах.

На наступным тыдні слуханні па гэтай справе працягнуцца.

News.tut.by.