Да прыняцця прысягі шчасліўцы, якія пераадолелі ўсе неабходныя для паступлення ў ваенную ВНУ выпрабаванні і конкурс пяць чалавек на месца, курс маладога байца праходзяць у навучальным цэнтры Інстытута пагранічнай службы пад Смаргонню. 

… Дождж – як з вядра. А на пляцы адбіваюць крок новаспечаныя курсанткі, выразна выконваючы каманды. Фігуры схаваныя плашч-накідкамі, твары – пад капюшонамі. І толькі калі дождж прыцішваецца, і капюшоны знятыя, заўважаеш і старанна заплеценыя ў касічкі валасы, і дзявочыя ўсмешкі. Здаецца, страявая падрыхтоўка на пляцы з аўтаматам пад суцэльным дажджом – выпрабаванне не для далікатных жаночых плячэй, а яны нічога, усміхаюцца.

– Спачатку, вядома, было ўсякае: і крок збіваўся, і не атрымлівалася нічога, – успамінае курсавы афіцэр трэцяга ўзвода першага курса факультэта №1 маёр Вольга Гайманава. – Цяпер ужо нічога, прывыклі, навучыліся.

Курсавы афіцэр Вольга Гайманава.

Курсавы афіцэр Вольга Гайманава.

А прывыклі і навучыліся за два тыдні – роўна столькі прайшло з таго часу, калі яны ўпершыню апранулі форму і атрымалі першае вайсковае званне – курсант.

Цяперашні набор дзяўчат на вучобу ў інстытут памежнай службы – першы ў гісторыі не толькі навучальнай установы. Калі будучых памежнікаў рыхтавалі на адным з факультэтаў Ваеннай Акадэміі Беларусі, прымалі сюды выключна прадстаўнікоў моцнага полу. Але прыярытэты мяняюцца, у пунктах пропуска цяпер працуе шмат вайскоўцаў-жанчын. Вось і пайшлі на эксперымент – прынялі на вучобу 20 дзяўчат. Іх спецыяльнасць – афіцэры памежнага кантролю, працаваць яны будуць у пунктах пропуску.

Фізічна прыгажуням цяжка, але ўсе нагрузкі спланаваны па нарастаючай. І, як сцвярджаюць псіхолагі, адбываецца непазбежная адаптацыя да іх. 16 жніўня на плацы.

Фізічна прыгажуням цяжка, але ўсе нагрузкі спланаваны па нарастаючай. І, як сцвярджаюць псіхолагі, адбываецца непазбежная адаптацыя да іх. 16 жніўня на плацы.

– Усе мае курсанткі – людзі, матываваныя на службу, – гаворыць курсавы афіцэр пра сваіх падапечных. – З дваццаці дзве ўжо служылі ў памежнай службе па кантракце, ім усе патрабаванні звыклыя і зразумелыя. Пяцёра – выпуск­ніцы кадэцкіх класаў – тым не ў навіну страявая падрыхтоўка.

Астатнія 13 – ўчарашнія школьніцы, сямнаццацігадовыя дзяўчынкі. Не схаваю, адаптацыя праходзіла няпроста – цяжка давалася страявая падрыхтоўка, учора дзяўчаты першы раз узялі ў рукі зброю, была агнявая падрыхтоўка.

Але, калі шчыра, перыяд адаптацыі прайшоў значна хутчэй, чым мне здавалася. Яны ў нас моцныя духам, бачаць перад сабой мэту і ідуць да яе, што называецца, напралом. У гэтым мужчынам-курсантам ў іх можна павучыцца.

Распарадак і ў курсантаў, і ў курсантак аднолькавы: пад’ём а 6-й раніцы, у 7.10 сняданак, з раніцы фізічная падрыхтоўка, прабежка, заняткі страявой на пляцы, агнявая падрыхтоўка, лекцыі ў аўдыторыях. 

Ніякай касметыкі нідзе, ланцужкоў і іншых упрыгожванняў. Мабільныя тэлефоны выдаюць толькі па выходных, каб патэлефанаваць маме, супакоіць яе. Інтэрнэту няма. Час для асабістых патрэбаў – усяго 50 хвілін у дзень. Ніякіх паслабленняў.

– Напэўна, у гэтым і ёсць рамантыка ваеннай службы, – хаваючы твар ад зноў набеглага дажджу пад капюшонам плашч-палаткі, распавядае маёр Гайманава. 

Дзяўчаты не скардзяцца і не ныюць

– Курсант Манкевіч! – Выклікае са строю адну з дзяўчат курсавы афіцэр.

Тая падыходзіць, выразна чаканячы крок. Гэтак жа выразна адказвае на пытанні.

Алена Манкевіч скончыла школу алімпійскага рэзерву ў Гродне, майстар спорту па вольнай барацьбе. Упэўненая, што яе спартыўныя навыкі спатрэбяцца ў будучыні, а ў вучылішчы паступіла выключна з пачуцця патрыятызму.

Начальнік аддзялення псіхалагічнага суправаджэння інстытута пагранічнай службы капітан Наталля Валахановіч.

Начальнік аддзялення псіхалагічнага суправаджэння інстытута пагранічнай службы капітан Наталля Валахановіч.

Начальнік аддзялення псіхалагічнага суправаджэння інстытута пагранічнай службы капітан Наталля Валахановіч працуе з курсанткамі з першага дня іх паступлення. Яна ведае: поспех любой справы залежыць ад таго, як маладыя змогуць адаптавацца да новых умоў. Таму так ўважлівая да зваротаў сваіх падапечных.

– Вядома, адрозненні паміж курсантамі хлопцамі і дзяўчатамі ёсць, – адзначае яна. – Не магу сказаць, што яны заўсёды на карысць прадстаўнікоў моцнай паловы. У першыя дні, не схаваю, у дзяўчат былі скупыя слязінкі, але яны хутка прайшлі. Не скардзяцца, не ныюць, а па-дзелавому ставяць пытанні. Яны ўмеюць цярпець і працаваць над сабой. Ды і іх прысутнасць маладых людзей дысцыплінуе – стараюцца не ўпасці тварам у бруд. Калі раней курсанты, нацёршы мазалі, у тапачках хадзілі, у гэтым годзе такога не ўбачыш. Так, фізічна прыгажуням цяжка, але ўсе нагрузкі спланаваны па нарастаючай.

Учора ў курсантак былі першыя стрэльбы – вышэйшыя афіцэры ацанілі: усе дзяўчыны справіліся дакладна і зладжана.

Хаця перад пачаткам некаторыя з іх падыходзілі з пытаннямі псіхалагічнай самарэгуляцыі. Насуперак распаўсюджанай думцы, што жаночага сяброўства не бывае, яны так падтрымліваюць адзін аднаго, так дапамагаюць!

Курсант Настасся Вайцяховіч набрала найбольш балаў пры паступленні – 271. Дзяўчына яшчэ з дзевятага класа вырашыла: буду афіцэрам. Спачатку хацела стаць афіцэрам у падраздзяленнях МНС, як тата. Але тата першы ж і не пагадзіўся. Аднак ад сваёй мары Насця не адступілася – абрала прафесію пагранічніка.

Настасся дзеліцца першымі ўражаннямі ад курсанцкага жыцця: разлічвала, што будзе цяжэй. Прынамсі, так яе ўсе настройвалі-палохалі. Але ўсё аказалася не так ужо і страшна. Да фізічных нагрузак дзяўчына прывыкла, а самае складанае было спачатку – усё рабіць хутка, ўкласціся ў нормы часу. Ды процівагаз нацягваць – валасы чапляліся.

Лідчанкі Валерыя Кучынская і Кацярына Запаснік – сяброўкі. Былі знаёмыя да вучобы, разам паступалі. Тое, што сталі жыць у адным пакоі, чыстая выпадковасць. Па пакоях размяркоўвалі строга па алфавітным спісе. Валерыя скончыла ваенна-патрыятычны клас, для Кацярыны выбар прафесіі абумовіла сям’я: у яе бацька памежнік. І хоць ад выбару дачкі спачатку быў не ў захапленні, але потым змірыўся.

У сваім выбары пакуль не расчараваліся, а цяжкасці іх не палохаюць.

Курсавы афіцэр Вольга Гайманава, строгая і клапатлівая, як мама, стала для гэтых дзяўчат галоўным чалавекам на ўсе чатыры гады вучобы.

І берцам ёсць дзе сохнуць. У бытавым пакоі.

І берцам ёсць дзе сохнуць. У бытавым пакоі.

Зрэшты, адно адрозненне ад службы ў мужчын у дзяўчат ўсё ж ёсць. Пасялілі іх у навучальным цэнтры ў камфортным інтэрнаце, па трое ў пакоі. У хлопцаў казарма разлічана на цэлы ўзвод – 20 чалавек. 

У інтэрнацкіх пакоях – той жа мінімалізм, што і ў казарме ў хлопцаў. У тумбачках – самае неабходнае, у шафе – толькі форма ды спартыўныя касцюмы. У адзіным стылі, роўненька і акуратна запраўленыя ложкі – нават гэтаму прыходзілася спачатку вучыцца.