Ніколі не браў адпачынку, стаў донарам, пісаў вершы – што вам варта ведаць пра найбуйнейшага палітыка Ізраіля, які паходзіць з нашага рэгіёна.

1. Чалавек, якім захапляецца ўвесь свет, нарадзіўся у мястэчку Вішнева на Валожыншчыне 2 жніўня 1923 года.

У год нараджэння Сямёна Перскага, будучага Шымона Перэса, у Вішневе жыло каля 200 яўрэйскіх сем’яў. Яго бацька працаваў лесніком і зрэдку бываў дома. Таму Сямён прывязаўся да дзеда – вясёлага шаўца, знатака святой кнігі Торы і яўрэйскай паэзіі. Дзед, па словах Перэса, быў крыніцай мудрасці.

Ён прыгадвае: “Мае бацькі не былі артадоксамі, я быў. Аднойчы, калі ў Шабат я пачуў, што бацькі слухаюць радыё, я зламаў яго”.

Усе вішнеўскія яўрэі былі сіяністамі і марылі трапіць на святую зямлю Палесціны. У 1931 годзе такі выпадак выпаў бацьку Сямёна. А праз два гады, разбагацеўшы на гандлі збожжам, і адчуўшы, што цвёрда стаіць на нагах, ён выклікаў да сябе жонку і дзяцей. Вясной 1933 года маці з Сямёнам і яго малодшым братам Гіршам далучылася да галавы сям’і.

2. Знакаміты палітык пісаў вершы.

Сямён на ўсё жыццё палюбіў паэзію. У дзевяць гадоў у Вішневе напісаў свае першыя вершы. Некаторыя з іх ён паслаў Хаіму Нахману Бяліку – вялікаму нацыянальнаму паэту. Бялік адказаў хлопчыку, адзначаючы яго адоранасць.

Ён аўтар артыкулаў і кніг на палітычныя тэмы. Перакладаў літаратурныя творы.

Фота Bymedia.net.

Фота Bymedia.net.

3. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру.

Заслугі Перэса перад Ізраілем і светам прызнаюць як сябры, так і сапернікі.

Перэс пачаў палітычную кар’еру яшчэ ў канцы 1940-х, у камандзе легендарнага ізраільскага прэм’ера Бэн-Гурыёна. Пасля ён прызначаўся міністрам абароны, кіраўніком МЗС, двойчы выконваў абавязкі прэм’ера. Але “зорны час“ Перэса – гэта 1993 год, тады ён быў “другім нумарам“ у камандзе Іцхака Рабіна.

Дзякуючы намаганням Перэса Ізраіль падпісаў пагадненне з Арганізацыяй вызвалення Палесціны, з Ясірам Арафатам. Год пазней Перэс, Рабін і Арафат становяцца нобелеўскімі лаўрэатамі. Яшчэ праз год Рабіна заб’юць.

“Я веру ў тое, што мір настане ў самым блізкім будучым, нягледзячы на ўсе цяжкасці і праблемы. Таму што ў ізраільцянаў і палесцінцаў няма іншай альтэрнатывы, акрамя як жыць у згодзе“, – кажа Шымон Перэс. 

4. Двойчы прыязджаў у роднае Вішнева – у 1992 і 1998 гадах.

15 студзеня 1998 года Сямён Перскі, а цяпер ужо славуты на ўвесь свет палітык і міратворца Шымон Перэс зноў піў ваду з вішнеўскай студні.

Фота Bymedia.net.

Фота Bymedia.net.

5. Быў амаль на ўсіх галоўных пастах Ізраіля.

Быў на кіраўнічых пасадах міністэрстваў абароны, фінансаў, інфармацыі, замежных спраў, рэгіянальнага развіцця. Ён некалькі разоў прайграваў сваім апанентам у барацьбе за пост прэзідэнта, але ў 2007 годзе ўсё ж стаў ім. Пасля прысягі ён заявіў, што Ізраіль павінны выконваць міратворчую ролю.

6. Пасля смерці стаў донарам.

Як паведамляе Reuters, ён ахвяраваў рагавіцы вачэй для трансплантацыі таму, хто мае ў іх патрэбу.

7. Ніколі не браў адпачынку.

Бі-бі-сі прыгадвае словы палітыка: “Людзі ідуць у адпачынак – пустая трата часу. Мне ўжо 90, і я ніколі не быў у адпачынку”.

8. За год да смерці, у 92 гады, ён прыехаў у Кіеў, дзе выступіў з надзвычай мудрай прамовай.

Фота Bymedia.net.

Фота Bymedia.net.

Вось некаторыя ўрыўкі (тэст цалкам дае “Наша ніва”):

– Да гэтага часу я кажу маладым хлопцам або дзяўчатам: сябры, у вас ёсць значна больш, чым вы думаеце. Не лянуйцеся. У вас ёсць значна больш, чым зямля вам можа прапанаваць. Вы можаце вырабляць рэчы, якія не дадзеныя вам. Гэта ўрок для ўсіх.

– Патэнцыял ва ўсіх людзей – вельмі вялікі. Але ўсе яны трошкі гультаяватыя. Калі хочаце чагосьці дамагчыся, трэба працаваць. Першае – людзі павінны былі стаць мужнымі і храбрымі. Яны павінны былі зразумець, што ў нас няма выбару – мы павінны толькі перамагчы. Калі мы хоць адзін раз прайграем – усё.

– Што вы хочаце памятаць? Усе зробленыя вамі памылкі? На гісторыю нельга абапірацца. Гісторыкі былі вестунамі каралёў і тых, хто быў пры ўладзе – яны казалі тое, што трэба.

– Мяне пытаюцца часам: калі азірнуцца назад, якімі былі вашы самыя вялікія памылкі? Я адкажу: мы думалі, што ў нас вялікія мары. А цяпер разумеем, што яны былі не такімі ўжо вялікімі. Трэба марыць пра большае. Чым большая ваша мара, тым большага вы даможацеся.

– Яшчэ людзі пытаюць мяне, як заставацца актыўным. Гэта вельмі проста. Лічыце у галаве вашы дасягненні і мары. Калі вашых мараў больш, чым дасягненняў – значыць, вы ўсё яшчэ маладыя. Калі наадварот – вы старыя.

Фота Bymedia.net.

Фота Bymedia.net.

Біяграфія

1923. Шымон Перэс (Сямён Перскі) нарадзіўся ў Вішневе Валожынскага павета.

1934. Сям’я эмігрыруе ў Палесціну.

1945. Ажаніўся з Соні Гелман, якая пазбягала публічнасці. У Перэса два сыны і дачка.

1977. Становіцца лідэрам працоўнай партыі “Авода“ і прэм’ер-міністрам Ізраіля.

1984. Прэм’ер-міністр першай паловы перыяду кіравання кааліцыйнага ўрада партыі “Авода“ разам з партыяй “Лікуд“.

1986. Прадстаўнік прэм’ер-міністра ва ўрадзе Іцхака Шаміра.

1988. Міністр фінансаў у новым кааліцыйным урадзе.

1992, чэрвень. Міністр замежных спраў.

1993, 13 верасня. Падпісвае мірнае пагадненне ў Осла.

1994, 10 снежня. Атрымлівае Нобелеўскую прэмію міру разам з палесцінскім лідэрам Ясірам Арафатам і Іцхакам Рабіным.

1995, лістапад. У сувязі з забойствам Рабіна становіцца новым прэм’ер-міністрам.

1996, 21 мая. Прайграе выбары на пасаду прэм’ер-міністра Бэнджаміну Нетаніяху.

2007 – 2014. Прэзідэнт Ізраіля.

28 верасня 2016 года пайшоў з жыцця пасля інсульту.